Florencja - muzea i galerie sztuki warte uwagi

Galeria Uffizi (Gallerie degli Uffizi)

Zestawienie zaczynam od najbardziej znanej i najważniejszej galerii w całej Florencji. Znajduje się tutaj jedna z najbardziej cenionych kolekcji sztuki włoskiej na świecie. Mieści się w monumentalnym gmachu zaprojektowanym przez Giorgia Vasariego dla Kosmy I Medyceusza. Co ciekawe, budynek nie powstał z myślą o muzeum. Początkowo mieściły się tu urzędy administracji Wielkiego Księstwa Toskanii – stąd też pochodzi jego nazwa, ponieważ włoskie „uffizi” oznacza właśnie „urzędy”. Z czasem przestrzeń zaczęto wykorzystywać do prezentowania zbiorów Medyceuszy, które stały się podstawą dzisiejszej kolekcji.

Największą część ekspozycji stanowi malarstwo włoskie od XIII do XVIII wieku, ze szczególnym uwzględnieniem szkoły florenckiej i renesansu. Podczas zwiedzania z pewnością zauważysz, jak włoskie malarstwo zmieniało się na przestrzeni lat.

Do największych skarbów Uffizi należą „Narodziny Wenus” i „Wiosna” Sandra Botticellego, „Zwiastowanie” oraz niedokończony „Pokłon Trzech Króli” Leonarda da Vinci, a także „Tondo Doni” Michała Anioła. W galerii zobaczysz również dzieła Rafaela, Tycjana, Tintoretta, Veronesa, Caravaggia czy Artemizji Gentileschi. Szczególnie interesującym eksponatem jest „Meduza” Caravaggia, namalowana na wypukłej powierzchni przypominającej tarczę. Uffizi nie ogranicza się jednak wyłącznie do malarstwa. W zbiorach znajdują się także rzeźby antyczne, grafiki, rysunki i sztuka dekoracyjna.

Wszystkie informacje dotyczące biletów znajdziesz na stronie https://uffizigallery-florence.com/pl/.

Galleria dell’Accademia

Galleria dell’Accademia głównie znana jest jako miejsce, w którym znajduje się oryginalny "Dawid" Michała Anioła. I to właśnie z tego powodu turyści decydują się na odwiedzenie galerii. Marmurowa rzeźba powstała w latach 1501–1504 i przedstawia biblijnego Dawida tuż przed starciem z Goliatem. Dziś jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli renesansu i samej Florencji. Początkowo stała przed Palazzo Vecchio, jednak w 1873 roku przeniesiono ją do galerii, aby chronić dzieło przed wpływem warunków atmosferycznych. Z czasem dla rzeźby powstała specjalna Trybuna, która stanowi centralny punkt ekspozycji.

„Dawid” nie jest jednak jedynym dziełem Michała Anioła, które można tu zobaczyć. W galerii znajdują się również jego niedokończone rzeźby określane jako „Jeńcy” lub „Niewolnicy”, a także „Święty Mateusz”. Szczególnie ciekawe są właśnie nieukończone figury, ponieważ dobrze pokazują sposób pracy artysty i proces tworzenia dzieła.

Poza twórczością Michała Anioła muzeum prezentuje także florenckie malarstwo religijne od XIII do XVI wieku. W zbiorach znajdują się dzieła takich artystów jak Giotto, Botticelli, Domenico Ghirlandaio czy Filippino Lippi. Ciekawym uzupełnieniem kolekcji jest również dział instrumentów muzycznych związanych z dworem Medyceuszy.

Wszystkie informacje dotyczące biletów znajdziesz na stronie https://www.galleriaaccademiafirenze.it/en/tickets/.

Palazzo Pitti

Na południowej stronie rzeki Arno znajduje się Palazzo Pitti – jeden z najbardziej okazałych pałaców we Florencji. Jego budowę rozpoczęto w XV wieku dla rodziny Pittich, jednak prawdziwy rozkwit rezydencji rozpoczął się po 1549 roku, kiedy pałac kupiła Eleonora z Toledo, żona Kosmy I Medyceusza. Od tego momentu Palazzo Pitti stał się główną rezydencją Medyceuszy, a w kolejnych stuleciach mieszkali tu także przedstawiciele dynastii Habsburgów-Lotaryńskich oraz włoskiej rodziny królewskiej.

Dziś Palazzo Pitti to rozległy kompleks mieszczący kilka różnych kolekcji. W jego wnętrzach możesz zobaczyć zarówno dzieła renesansowych i barokowych mistrzów, jak i sztukę XIX i XX wieku, historyczne stroje czy bogato urządzone apartamenty. Warto zwrócić uwagę także na same wnętrza Palazzo Pitti. Dzieła sztuki prezentowane są w dawnych reprezentacyjnych salach, wśród fresków, luster, historycznych mebli i bogatych dekoracji. W skład kompleksu wchodzą m.in. opisywane poniżej Galeria Palatyńska, Galeria Sztuki Nowoczesnej oraz Muzeum Mody i Kostiumu.

Wszystkie informacje dotyczące biletów znajdziesz na stronie https://www.uffizi.it/en/pitti-palace.

Galeria Palatyńska (Galleria Palatina)

Galeria Palatyńska stanowi jedną z najważniejszych części Palazzo Pitti. Można powiedzieć, że to prawdziwa perełka dla miłośników malarstwa renesansowego oraz barokowego. Jej kolekcja powstała przede wszystkim na bazie zbiorów Medyceuszy i kolejnych dynastii władających Toskanią. W przeciwieństwie do Uffizi dzieła nie zostały tutaj rozmieszczone chronologicznie. Układ galerii nawiązuje do dawnych arystokratycznych kolekcji, dlatego obrazy wypełniają ściany bogato zdobionych sal niemal od podłogi aż po sufit.

Szczególnie licznie reprezentowana jest twórczość Rafaela. W galerii znajdziesz również obrazy Tycjana, Rubensa, Andrei del Sarto, Caravaggia czy Artemizji Gentileschi. Wśród ciekawszych dzieł znajduje się m.in. „Śpiący Kupidyn” Caravaggia oraz „Maddalena penitente” Tycjana.

Galeria Sztuki Nowoczesnej (Galleria d’Arte Moderna)

Galeria Sztuki Nowoczesnej prezentuje przede wszystkim włoskie malarstwo i rzeźbę od końca XVIII wieku do pierwszych dekad XX wieku. W tym przypadku określenie „sztuka nowoczesna” może być nieco mylące, ponieważ kolekcja reprezentuje m.in. neoklasycyzm, romantyzm, realizm i początki modernizmu.

Szczególnie ważną część kolekcji stanowi twórczość macchiaioli, czyli grupy toskańskich artystów działających w XIX wieku. Posługiwali się oni plamami światła i koloru, często pracowali w plenerze i przedstawiali sceny z codziennego życia oraz krajobrazy. Wśród najważniejszych artystów znajdują się Giovanni Fattori, Telemaco Signorini i Silvestro Lega.

Muzeum Mody i Kostiumu (Museo della Moda e del Costume)

Zupełnie inne od pozostałych muzeów jest Muzeum Mody i Kostiumu, mieszczące się w Palazzina della Meridiana. Powstało w 1983 roku jako pierwsze włoskie państwowe muzeum poświęcone historii mody. Jego kolekcja liczy ponad 15 tys. ubiorów i akcesoriów pochodzących z okresu od XVI wieku aż po współczesność.

W zbiorach znajdują się m.in. stroje arystokratyczne i dworskie, obuwie, nakrycia głowy, biżuteria, wachlarze i torebki. Ważną częścią kolekcji jest również moda XX wieku. Można tu znaleźć projekty związane z takimi nazwiskami jak Giorgio Armani, Miuccia Prada, Roberto Capucci, Elsa Schiaparelli czy Yves Saint Laurent. Muzeum posiada także kostiumy teatralne, operowe i filmowe. Ekspozycje są regularnie zmieniane, ponieważ historyczne tkaniny wymagają odpowiednich warunków przechowywania.

Museo Nazionale del Bargello

Jedna z najważniejszych kolekcji rzeźby renesansowej na świecie znajduje się właśnie we Florencji, w Palazzo del Bargello. W muzealnych salach można zobaczyć dzieła Donatella, Michała Anioła, Verrocchia czy Celliniego, a sam budynek ma równie interesującą historię co zgromadzone w nim zbiory. Na przestrzeni wieków gmach pełnił wiele funkcji. Był m.in. siedzibą władz miejskich, rezydencją podesty, więzieniem, a także miejscem wykonywania wyroków. Dopiero w XIX wieku przekształcono go w muzeum narodowe.

Do najważniejszych eksponatów znajdujących się wewnątrz muzeum należą dzieła Donatella. To właśnie tutaj zobaczysz jego słynnego brązowego „Dawida”, a także „Świętego Jerzego”, „Marzocco” czy „Amora-Atysa”. W zbiorach znajdują się również prace Michała Anioła, Andrei del Verrocchia, Giambologni, Benvenuta Celliniego oraz rodziny della Robbia.

Wszystkie informacje dotyczące biletów znajdziesz na stronie https://bargellomusei.it/en/tickets/.

Museo dell’Opera del Duomo

Wiele dzieł, które pierwotnie zdobiły florencką katedrę, baptysterium i dzwonnicę Giotta, dziś można zobaczyć z bliska w Museo dell’Opera del Duomo. Muzeum gromadzi oryginalne rzeźby, reliefy i elementy architektoniczne stworzone dla całego kompleksu katedralnego. Część z nich przeniesiono do muzeum, aby zabezpieczyć je przed niszczeniem, dlatego obiekty oglądane dziś na zewnątrz kompleksu katedralnego są w części kopiami.

W kolekcji znajdują się dzieła największych mistrzów florenckiego renesansu. Jednym z najważniejszych eksponatów są oryginalne, złocone „Drzwi Raju” Lorenza Ghibertiego, wykonane dla baptysterium. Możesz tu zobaczyć również reliefy Ghibertiego i Brunelleschiego przedstawiające „Ofiarowanie Izaaka”, które powstały w ramach słynnego konkursu na projekt drzwi do baptysterium. Wśród najcenniejszych dzieł znajduje się także niedokończona „Pietà florencka” Michała Anioła oraz drewniana „Maria Magdalena” Donatella.

Wszystkie informacje dotyczące biletów znajdziesz na stronie https://tickets.duomo.firenze.it/en/store#/en/buy?skugroup_id=3006.

Museo di San Marco

Dawny dominikański klasztor San Marco skrywa dziś największy na świecie zbiór dzieł Fra Angelica – jednego z najważniejszych malarzy wczesnego renesansu. Sam kompleks został przebudowany w XV wieku przez Michelozza z inicjatywy Kosmy Starszego Medyceusza. Muzeum zajmuje dawne pomieszczenia klasztorne, w których można zobaczyć zarówno obrazy artysty, jak i freski stworzone bezpośrednio dla zakonników.

Najważniejszą część ekspozycji stanowią freski Fra Angelica zachowane w klasztornych celach, krużgankach i innych pomieszczeniach. Wśród najbardziej znanych dzieł znajduje się „Zwiastowanie” przy schodach prowadzących do dawnego dormitorium, a także „Noli me tangere”, „Przemienienie Pańskie” oraz „Ukrzyżowanie ze świętymi”. Kolekcję uzupełniają również takie prace jak „Sąd Ostateczny” i „Zdjęcie z krzyża”.

Museo di San Marco jest interesujące także ze względu na postać Girolama Savonaroli – dominikanina, który pod koniec XV wieku był przeorem klasztoru i odegrał ważną rolę w religijnych oraz politycznych dziejach Florencji. W muzeum zachowały się związane z nim cele, a także dawna biblioteka klasztorna.

Wszystkie informacje dotyczące biletów znajdziesz na stronie https://www.coopculture.it/en/products/san-marco-museum-ticket-individual-tickets-for-up-to-5-people/.

Palazzo Vecchio i Museo di Palazzo Vecchio

Palazzo Vecchio to jeden z najbardziej rozpoznawalnych zabytków Florencji i dawna siedziba władz miasta. Choć budynek robi wrażenie już z zewnątrz, warto również zajrzeć do jego wnętrz. Część pałacu funkcjonuje dziś jako Museo di Palazzo Vecchio, w którym można zobaczyć reprezentacyjne sale, dawne apartamenty Medyceuszy oraz bogato zdobione wnętrza.

Najbardziej imponującym pomieszczeniem jest Sala dei Cinquecento, czyli Sala Pięciuset. Pierwotnie obradowała w niej Wielka Rada republiki florenckiej, a później została przebudowana na polecenie Kosmy I Medyceusza. Jej ściany i sufit pokrywają monumentalne dekoracje wykonane przez Giorgia Vasariego i jego współpracowników, przedstawiające m.in. zwycięstwa Florencji oraz potęgę rodu Medyceuszy.

Podczas zwiedzania można zobaczyć również Salę Lilii (Sala dei Gigli) z freskami Domenica Ghirlandaia, apartamenty Leona X i Eleonory z Toledo, a także kaplicę Eleonory ozdobioną freskami Agnola Bronzina. Ciekawym miejscem jest również Sala Map (Sala delle Mappe Geografiche), w której zgromadzono XVI-wieczne mapy przedstawiające znany wówczas świat. W pałacu znajdują się ponadto dzieła rzeźbiarskie m.in. takich artystów jak Donatello, Verrocchi i Michał Anioł.

Wszystkie informacje dotyczące biletów znajdziesz na stronie https://ticketsmuseums.comune.fi.it/1_museo-di-palazzo-vecchio/.

Museo Galileo

Nie wszystkie florenckie muzea skupiają się na malarstwie i rzeźbie. W Palazzo Castellani, niedaleko Uffizi, znajduje się Museo Galileo – instytucja poświęcona historii nauki i rozwojowi instrumentów badawczych. Kolekcja liczy ponad 5 tys. obiektów, z których około tysiąca prezentowanych jest na stałej ekspozycji.

Zbiory prowadzą przez różne dziedziny nauki, m.in. astronomię, kartografię, nawigację, optykę, mechanikę, medycynę czy pomiar czasu. Szczególne znaczenie mają jednak eksponaty związane z Galileuszem. W muzeum znajdują się jedyne zachowane oryginalne instrumenty naukowe uczonego, w tym jego teleskopy, obiektywy oraz narzędzia wykorzystywane podczas badań.

Wszystkie informacje dotyczące biletów znajdziesz na stronie https://www.museogalileo.it/en/visit/hours-prices.html.

Museo Novecento

Florencja kojarzy się przede wszystkim z renesansem, ale w mieście znajdują się również miejsca poświęcone znacznie młodszej sztuce. Jednym z nich jest Museo Novecento, które koncentruje się na sztuce włoskiej XX wieku. Muzeum mieści się w dawnym kompleksie Spedale delle Leopoldine przy Piazza Santa Maria Novella.

Kolekcja obejmuje malarstwo, rzeźbę, fotografię, film i instalacje. W muzeum prezentowane są zarówno prace artystów związanych z Florencją i Toskanią, jak i dzieła pokazujące szersze przemiany w sztuce włoskiej i międzynarodowej XX wieku. Wystawy skupiają się m.in. na modernizmie, awangardzie i późniejszych kierunkach artystycznych.

Muzea i galerie sztuki we Florencji – podsumowanie

Jak widzisz, we Florencji z pewnością nie będziesz się nudzić. To miasto stworzone dla miłośników sztuki, historii i oczywiście renesansu. Możesz tu zobaczyć zarówno dzieła Botticellego, Michała Anioła czy Donatella, jak i kolekcje poświęcone modzie, nauce czy sztuce XX wieku. Już wiesz, jakie galerie sztuki i muzea warto odwiedzić podczas podróży do stolicy Toskanii. Mam nadzieję, że dzięki temu wpisowi łatwiej ułożysz plan zwiedzania i wybierzesz miejsca, które najbardziej Cię interesują.