Andaluzja

Jedź do Andaluzji, a na chwilę zapomnisz, że jesteś w Europie. Ciasne uliczki Kordoby, ze ścianami wyklejonymi donicami pełnymi czerwonej bugenwilli, zapach pomarańczy i smażonych ryb. Dźwięk kastanietów dobiegający z barów w Sewilli, biała, śnieżna Sierra Nevada widoczna z plaż w oddali. To region, który przez niemal 700 lat pozostawał pod panowaniem islamskim na kontynencie chrześcijańskim i który do dziś nosi to jak znak szczególny.

Andaluzja to osiem prowincji i 87 268 km² - największy region Hiszpanii. Można tu spędzić dwa tygodnie i nadal mieć poczucie, że za mało się zobaczyło i trzeba przyjechać tu ponownie.

Granada i Alhambra

Alhambra to jedno z tych miejsc, przy których słowa zawsze trochę zawodzą. Mieści się na wzgórzu nad Granadą i jest właściwie miastem w mieście: pałace Nasrydów, twierdza Alcazaba, ogród Generalife z kanałami wodnymi i cyprysami. Mukarnas - te kaskadowe sklepienia z tysięcy geometrycznych elementów wyglądające, jak zastygła piana morska. W 2024 roku Alhambra przyjęła 2 725 000 gości - 98,6% dozwolonego rocznego limitu. W sezonie bilety wyprzedają się na tygodnie naprzód.

U podnóża Alhambry leży Albaicín, mauretańska dzielnica z białymi domami i tarasami, z których roztacza się ten widok, który fotografuje się o zachodzie słońca. Granada zaskoczy też kulinarnie: tu tapas często dają gratis do każdego kolorowego napoju, a Calle Navas i okolice to jeden z ostatnich bastionów tej tradycji w całej Andaluzji.

Sewilla

Sewilla to miasto opisywane w superlatywach, które okazują się prawdziwe. Catedral de Santa María de la Sede de Sevilla jest największą gotycką katedrą na świecie. Real Alcázar - pałac wciąż używany przez rodzinę królewską.

Żeby naprawdę poczuć Sewillę, trzeba wyjść wieczorem na spacer i zwiedzanie. Miasto budzi się po zmroku: tapasy na ulicy Betis, tablaos, gdzie tańczone flamenco nie jest tylko show dla turystów. Semana Santa - Wielki Tydzień - jest tu świętem z rozmachem niemającym odpowiednika w Europie: przez ulice przechodzą procesje, którym towarzyszą tysiące świec i śpiew.

Kordoba

W Kordobie stoi budynek, który przez wieki był meczetem, a potem stał się katedrą, i do dziś nie wiadomo do końca, czym jest bardziej. Mezquita-Catedral to 856 kolumn z czerwono-białymi łukami w środku, a nad nimi renesansowa nawa kościelna.

W maju Kordoba przeżywa swój najpiękniejszy moment: Fiesta de los Patios, kiedy prywatne dziedzińce wystawiane są na pokaz i rywalizują o tytuł najpiękniejszego. Rzędy ceramicznych doniczek na białych ścianach, woń kwitnących pelargonii, a za każdą bramą inny, skrywany przez resztę roku ogród. To niematerialne dziedzictwo UNESCO i jeden z powodów, dla których kwiecień i maj to najlepszy czas na Andaluzję.

Malaga i Costa del Sol

Malaga to inne oblicze południa. Miasto portowe, coraz bardziej kosmopolityczne, z rosnącą sceną muzealną. Tu urodził się Picasso i tu działa Muzeum Picassa. Costa del Sol ciągnie się przez ok. 150 km - Torremolinos, Fuengirola, Marbella, Nerja z jej słynną jaskinią. 320 słonecznych dni w roku. To właśnie tu wyjeżdżają ci, którzy chcą po prostu leżeć na plaży, niedaleko lotniska, z dobrze rozbudowaną infrastrukturą hotelową.

Andaluzja to także raj dla miłośników prostego jedzenia z charakterem. W Kordobie króluje salmorejo - gęsta, kremowa zupa z pomidorów, którą podaje się z jajkiem i szynką - a w portowych barach wybrzeża nie sposób ominąć pescaíto frito, czyli ryb smażonych w cieście.

Katalonia

Katalończycy na pytanie "skąd jesteś?" odpowiadają "jestem Katalończykiem", nie "Hiszpanem". Inny język (kataloński na pierwszym miejscu), inna kuchnia, inne tempo. Barcelona to trochę inna bajka, ale cały region zasługuje na uwagę.

Barcelona

20 lutego 2026 roku na szczycie Sagrada Família zamontowano ostatni element wieży Jezusa Chrystusa. Kościół, którego budowę rozpoczęto w 1882 roku, osiągnął pełną wysokość 172,5 metra, stając się najwyższym kościołem świata. W 2026 roku - stulecie śmierci Gaudiego – Barcelona przeżywa niespotykaną falę zainteresowania.

Gaudi to jednak tylko jeden wątek Barcelony. Jest jeszcze gotycka dzielnica z katedrą, na której dachu można spotkać białe gęsi (są tam od wieków). Jest Barceloneta – historyczna dzielnica rybacka w sercu metropolii, z własną plażą i barami serwującymi owoce morza. Jest La Boqueria – targ przy La Rambli, który najlepiej odwiedzić rano, zanim wypełni się turystami. Znajdziesz tu również katalońską "haute cuisine" w postaci barów tapas, gdzie za kilka euro dostaje się przepyszne przekąski, którymi naprawdę można się najeść.

Girona, Tarragona i wybrzeże

Girona to miasto, które większość turystów omija w drodze z lotniska do Barcelony. Starówka otoczona murami, żydowska dzielnica Call (jedna z najlepiej zachowanych w Europie), Katedra Świętej Marii z imponującymi 90 barokowymi schodami. Miłośnicy "Gry o Tron" rozpoznają ulice, które grały Braavos i Królewską Przystań.

Tarragona skrywa jeden z najważniejszych zbiorów rzymskich ruin Półwyspu Iberyjskiego. Tarraco, wpisane na listę UNESCO, było kiedyś stolicą prowincji Hispania Tarraconensis i jest to od razu widoczne: amfiteatr bezpośrednio przy morzu, cyrk, forum, mury. Costa Brava na północy to skaliste klify i turkusowe zatoczki, które najbardziej przypominają greckie wyspy. Costa Dorada na południu to plaże idealne na rodzinne wakacje.

Wspólnota Walencka

Wspólnota Walencka rozciąga się wzdłuż wschodniego wybrzeża Hiszpanii, gdzie Morze Śródziemne pozwala na kąpiele przez większość roku. To region, który dał światu paellę, wybudował jedno z najbardziej futurystycznych miast Europy w wyschniętym korycie rzeki i ma ponad 300 kilometrów plaż. Walencja jest trzecim co do wielkości miastem Hiszpanii i zachwyca turystów swoim pięknem.

Walencja

Walencja to miejsce, w którym można spróbować paelli w jej oryginalnej wersji. Wbrew popularnemu skojarzeniu, nie była to potrawa z owocami morza. Tradycyjna paella walencjańska powstała z ryżu, kurczaka, królika i fasoli. Przygotowywano ją na otwartym ogniu, w płaskiej patelni, na terenach rolniczych w okolicach jeziora Albufera. Wersje z owocami morza pojawiły się później i dziś są bardziej znane turystom, ale nie są pierwotną odmianą tego dania.W Walencji warto zobaczyć także Ciutat de les Arts i les Ciències, czyli Miasteczko Sztuki i Nauki. To nowoczesny kompleks zaprojektowany przez Santiago Calatravę, zbudowany w dawnym korycie rzeki Turia. Znajdują się tam m.in. planetarium, muzeum nauki, opera oraz jedno z największych akwariów w Europie. W centrum miasta znajduje się katedra walencjańska, a w niej Santo Cáliz, czyli Święty Kielich. Według lokalnej tradycji ma to być kielich użyty przez Jezusa podczas Ostatniej Wieczerzy. To jeden z najbardziej znanych obiektów łączonych ze Świętym Graalem, choć jego autentyczności nie da się jednoznacznie potwierdzić. Warto więc traktować go nie tylko jako religijną relikwię, ale też jako ważny element historii i tożsamości Walencji.

Costa Blanca i Benidorm

Costa Blanca oznacza "biały brzeg" i ciągnie się przez ok. 244 km wzdłuż Morza Śródziemnego. Ma jeden z łagodniejszych mikroklimatów w Europie. Alicante to miasto portowe z twierdzą Castillo de Santa Bárbara na skale, z której widać całą zatokę. Benidorm to coś zupełnie innego: zagęszczone wieżowce, plaże wypełnione po brzegi, turystyka masowa na przemysłową skalę. To miasto albo się kocha, albo omija.

Wspólnota Madrytu: stolica, muzea i miejskie ucieczki w jeden dzień

Madryt leży na płaskowyżu na wysokości 650 metrów - to najwyżej położona stolica Unii Europejskiej. Upalne lata i zaskakująco chłodne, jak na Hiszpanię, zimy. Wiosna i jesień

Na jednej osi, w odległości ok. 15 minut spaceru od siebie, stoją trzy muzea, które razem tworzą jedną z największych koncentracji arcydzieł na świecie. Muzeum Prado z Velázquezem ("Las Meninas"), Goyą ("Rozstrzelanie powstańców madryckich") i Hieronimem Boschem. Muzeum Reina Sofía, gdzie wisi Guernica Picassa - płótno o wymiarach 7,76 na 3,49 metra, namalowane w 1937 roku jako odpowiedź na bombardowanie baskijskiego miasteczka. Muzeum Thyssen-Bornemisza z jednym z najbogatszych zbiorów prywatnych na świecie.

Toledo i Segowia

Toledo leży 70 km od Madrytu i 30 minut pociągiem AVE. Całe historyczne centrum wpisano na listę UNESCO. Przez wieki żyli tu obok siebie chrześcijanie, Żydzi i muzułmanie - to miasto trzech kultur, i ślady każdej z nich są wciąż czytelne w architekturze.

Segowia jest inna – mniejsza, spokojniejsza, z akweduktem, który stoi w centrum miasta, jak gdyby nigdy nic. Zbudowany na przełomie I i II wieku n.e. z ok. 25 000 bloków granitu, bez użycia zaprawy, ma 167 łuków i w najwyższym miejscu 28,5 metra wysokości. W XIX wieku wciąż działał jako system wodociągowy.

Kraj Basków

Baskowie są w Europie wyjątkowi. Ich język - euskara - nie ma pokrewieństwa z żadnym innym językiem na świecie i dotąd nikt nie ustalił, skąd się wziął. Do tego Kraj Basków ma prawdopodobnie więcej gwiazdek Michelin na kilometr kwadratowy niż w innych regionach na świecie. W San Sebastián z jego 180 tysiącami mieszkańców działa 8 restauracji z gwiazdką Michelin.

Bilbao

Przed 1997 rokiem Bilbao było przemysłowym miastem portowym, z którego turystyczna Hiszpania nie robiła większego użytku. Potem otwarto Muzeum Guggenheima. Projekt Franka Gehry'ego: 24 000 m² powierzchni wystawienniczej, elewacja z ok. 33 000 tytanowych płytek, które w słońcu zmieniają kolor jak rybie łuski. Bilbao za jednym zamachem stało się europejską stolicą architektury nowoczesnej. "Efekt Guggenheima" wszedł na stałe do języka urbanistyki na określenie transformacji miasta przez jedną spektakularną inwestycję kulturalną.

San Sebastián

San Sebastián to jedno z tych miast, w których celem spaceru jest bar, a potem następny bar, i jeszcze jeden. Pintxos - baskijska odmiana tapas - to małe kanapki i przekąski ułożone na ladach barowych, za które płaci się za sztukę (ok. 2-4 €). To nie to samo co tapas na południu, gdzie bywają dodatkiem do napoju.

Plaża La Concha regularnie trafia do rankingów najpiękniejszych plaż miejskich w Europie: półksiężycowy kształt, spokojna woda, promenada z Belle Époque. We wrześniu odbywa się tu jeden z najważniejszych festiwali filmowych świata, gdzie główną nagrodą jest Złota Muszla.

Galicja

Galicja jest intensywnie zielona, do tego stopnia, że to niepodobne do hiszpańskiego klimatu. Region ten to oceaniczne opady, łagodne lato, fiordy, lasy, w których możesz się poczuć jak w Irlandii - gdyby nie zapach morza i smaków typowo iberyjskich. To najbardziej "atlantycki" zakątek Hiszpanii, o własnym języku i mocnej tożsamości regionalnej.

Camino de Santiago i Santiago de Compostela

Camino de Santiago – droga św. Jakuba to najbardziej znana historyczna trasa pielgrzymkowa. Katedra w Santiago to cel całej wyprawy. Została zbudowana między 1075 a 1211 rokiem. Składa się z romańskiej fasady z późniejszą barokową nadbudówką. W środku budynku znajdziesz grób apostoła Jakuba. Na placu przed katedrą siada się po tygodniach marszu i oddycha. Miasto wokół tej katedry ma świetne restauracje, tętniącą życiem starówkę i naprawdę dobre wino Albariño.

Do Santiago de Compostela prowadzą dziesiątki szlaków z całej Europy. Najpopularniejszy z nich, Camino Francés, zaczyna się za Pirenejami we francuskim St-Jean-Pied-de-Port i wiedzie przez Pampelonę, Burgos i León - łącznie ok. 780 km pieszo.

A Coruña i Wieża Herkulesa

W A Coruña stoi Wieża Herkulesa: jedyna czynna latarnia morska zbudowana przez Rzymian, wpisana na listę UNESCO. Widok z niej na Atlantyk jest odrobinę zawrotny - przede wszystkim dlatego, że naprawdę uświadamia, jak daleko na zachód zaprowadziło Europejczyków ambicja i ciekawość. Za tymi wodami nic nie ma, tylko ocean.

Kiedy ktoś mówi "Majorka", myśli o plaży. Kiedy ktoś mówi "Ibiza", myśli o muzyce. Kiedy ktoś mówi "Minorka", myśli o spokoju. Kiedy ktoś mówi "Formentera", myśli o miejscu, do którego jeszcze nie dotarł. Baleary to cztery wyspy, które geograficznie leżą blisko siebie, ale turystycznie są zupełnie różnymi destynacjami.

Majorka

Palma de Mallorca ma coś, czego nie ma inne miasto: katedrę La Seu stojącą dosłownie nad brzegiem morza. Budowę zaczęto w 1229 roku i trwała ponad cztery stulecia. Gotycka nawa ma 44 metry wysokości, a rozeta nad portalem głównym jest jedną z największych na świecie. Antoni Gaudi pracował tu przez kilkanaście lat, projektując baldachim nad ołtarzem.

Sóller leży wśród gór Serra de Tramuntana i słynie z modernistycznej zabudowy, zabytkowego tramwaju oraz bliskości Port de Sóller. Alcúdia ma dobrze zachowane mury miejskie i starszą część z wąskimi uliczkami, a niedaleko znajduje się popularna plaża. Warto też zobaczyć Valldemossę, znaną z kamiennych domów, klasztoru kartuzów i górskiego położenia, oraz Pollençę, spokojne miasto z placami, schodami Kalwarii i dobrą bazą do zwiedzania północnej części wyspy.

Ibiza

Ibiza kojarzy się głównie z klubami i życiem nocnym, ale wyspa ma też spokojniejszą stronę. Warto zobaczyć stolicę Eivissę z zabytkowym Dalt Vila, czyli ufortyfikowanym starym miastem wpisanym na listę UNESCO, a także zajrzeć do mniejszych miejscowości, takich jak Santa Gertrudis czy Sant Josep. Poza kurortami Ibiza oferuje zatoki z jasną wodą, punkty widokowe, targi hippie i dobre warunki do krótkich wycieczek po wyspie. To kierunek zarówno dla osób szukających imprez, jak i dla tych, które chcą połączyć plaże, lokalne miasteczka i spokojniejsze miejsca poza głównymi trasami.

Minorka

Minorka jest inna od całego archipelagu. Ciszej, taniej, bardziej rodzinnie. I z zaskakującym dziedzictwem prehistorycznym: wyspę pokrywają talajoty - wieże z epoki brązu, navety (grobowce w kształcie odwróconego statku) i taule (megalityczne monolity w kształcie litery T, których przeznaczenie wciąż jest niejasne). To miejsce, gdzie można jeździć rowerem między zabytkami sprzed 3000 lat.

Formentera

Formentera to najmniejsza z głównych wysp Balearów i dobre miejsce dla osób, które szukają spokojniejszego wypoczynku niż na Ibizie. Wyspa słynie z jasnych plaż, przejrzystej wody i niewielkich miejscowości, które najlepiej zwiedzać rowerem, skuterem albo samochodem. Warto zobaczyć plaże Ses Illetes i Migjorn, latarnie morskie La Mola i Cap de Barbaria oraz stolicę Sant Francesc Xavier. Formentera dobrze sprawdza się na jednodniową wycieczkę z Ibizy, ale można też zostać tu dłużej, jeśli zależy Ci na plażach, prostym rytmie dnia i mniej zatłoczonych miejscach.

Wyspy Kanaryjskie: wieczna wiosna u brzegów Afryki

Wyspy Kanaryjskie leżą ok. 100 km od wybrzeży Maroka, bliżej Afryki niż Madrytu, i to wyjaśnia ich klimat. Około 23-27°C przez cały rok, ok. 300 słonecznych dni. W środku zimy, kiedy Polska jest szara, można tu spokojnie pływać w morzu.

Teneryfa

Teide jest najwyższym szczytem Hiszpanii i całego Atlantyku - 3 715 metrów. Mierzony od dna oceanu, to trzecia co do wysokości wyspa wulkaniczna na świecie. Park Narodowy Teide jest najchętniej odwiedzanym parkiem narodowym w Europie.

Teneryfa ma dwa klimaty: południe jest słoneczne i suche (plaże, turystyka masowa w Playa de las Américas), północ - bardziej zielona, z warstwą chmur i lokalną atmosferą. Wycieczka na Teide jest dostępna z obu stron.

Gran Canaria, Lanzarote, Fuerteventura i La Palma

Gran Canaria ma wydmy Maspalomas: 400 hektarów ruchomych piasków na południu wyspy, które wyglądają jak fragment Sahary wrzucony między ocean a miasto. Lanzarote to miejsce, gdzie każdy budynek (zakaz zabudowy wielopiętrowej) i każdy hotel wpisuje się w estetykę ustaloną przez Césara Manrique, artystę i architekta, który postanowił uczynić z całej wyspy jedno dzieło sztuki. Park Narodowy Timanfaya to czarne pola lawy po erupcjach z lat 1730-1736.

Fuerteventura ma najdłuższe plaże archipelagu - ponad 150 km. Lanzarote i Fuerteventura są blisko siebie i wietrzne, co czyni je Mekką dla kitesurferów i windsurferów. La Palma - zwana La Isla Bonita - jest pokryta lasem wawrzynowym, ma rezerwat gwiaździstego nieba UNESCO i obserwatorium Roque de los Muchachos (2 396 m), w którym zainstalowany jest Gran Telescopio Canarias - największy teleskop optyczny na świecie.

Kastylia i León

Kastylia i León to wspólnota autonomiczna w Hiszpani i największy region Unii Europejskiej: 94 225 km². Rozległy, wietrzny, miejscami surowy - płaskowyż otoczony górami, pola pszenicy na horyzoncie, a pośrodku tego krajobrazu miasta, które przez całe wieki były sercami kultury i władzy. Burgos, gdzie jest pochowany El Cid. León z katedrą, której okna to praktycznie sam witraż. Ávila otoczona murem, jakby czas zatrzymał się w XII wieku.

Salamanka

Salamanka jest zbudowana z piaskowca z pobliskiego Villamayor, bogatego w tlenek żelaza. W słońcu - szczególnie o poranku i o zmierzchu - całe stare miasto świeci złotem. Stąd przydomek "La Dorada". Salamankę zamieszkiwało ok. 15 000 ludzi w XVI wieku, z czego 7 000 stanowili studenci: Università de Salamanca, założony w 1218 roku przez Alfonsa IX, był jednym z pierwszych uniwersytetów Europy i do dziś działa. Na ozdobnej fasadzie ukryta jest żaba - kto ją znajdzie, ma mieć powodzenie na egzaminach.

Ávila i Burgos

Mury Ávili mają ponad 2,5 km długości, 88 wież i zostały zbudowane w XII wieku. Są najlepiej zachowanymi murami miejskimi w Europie. O zmierzchu, kiedy podświetlone kamienie odcinają się od ciemnego nieba, widok z zewnątrz jest jednym z tych, które najbardziej zachwycają.

Burgos to katedra gotycka (UNESCO) i grób El Cida Rodrigo Díaza, który stał się legendą tak dużą, że dziś trudno oddzielić człowieka od mitów, którymi jest owiany. León ma katedrę z ok. 1 800 m² witraży, które w świetle słońca tworzą piękne widowisko na ścianach budynku.

Kastylia-La Mancha

Kastylia-La Mancha to wnętrze Półwyspu Iberyjskiego: płaski i rozległy. To kraj wiatraków, które Don Kichot brał za olbrzymy oraz kraj, gdzie chrześcijaństwo, islam i judaizm przez wieki współistniały pod jednym dachem i razem budowały jedno z najpiękniejszych miast Europy.

Toledo

Całe historyczne centrum Toledo wpisane jest na listę UNESCO. Przez stulecia żyli tu obok siebie chrześcijanie, Żydzi i muzułmanie. Każda kultura odbiła piętno na mieście: gotycka katedra, synagogi El Tránsito i Santa María la Blanca, meczet (dziś kościół) Cristo de la Luz. Toledo leży 70 km od Madrytu, pociągiem AVE to około 30 minut.

Cuenca

W Cuence, przy krawędzi wąwozu nad rzeką Huécar, stoją domy, które wyglądają jak zapomniane przez architekta - wystają poza linię klifu, dosłownie wisząc nad pustką. Casas Colgadas znane są od co najmniej XV wieku. Dziś w jednym z nich mieści się Muzeum Hiszpańskiej Sztuki Abstrakcyjnej. Most Świętego Pawła łączy dwie ściany wąwozu: ze środka widok na wiszące domy jest najlepszy. Cuenca, choć stosunkowo blisko Madrytu, jest mocno niedocenianą destynacją. Na południu regionu, w Campo de Criptana i Consuegra, stoją wiatraki. Można je sfotografować oraz wejść do środka.

Murcja

Murcja jest tym regionem w południowo-wschodniej Hiszpanii, który wyjeżdżający na Costa Blanca pomijają, bo nie wiedzą, że za jej granicą jest coś równie dobrego, a cichszego. Ponad 300 słonecznych dni w roku, wybrzeże Morza Śródziemnego, ciepłe wody laguny Mar Menor i starożytna Kartagena.

Kartagena

Kartagena została założona ok. 227 r. p.n.e. przez Kartagińczyków i była bazą Hannibala przed jego słynnym przejściem przez Alpy. Potem przejął ją Rzym, który zbudował teatr między 5 a 1 r. p.n.e. za Augustem - na ok. 7 000 widzów. Teatr leżał zakopany pod miastem przez wieki. Został odkryty w 1988 roku. Muzeum zaprojektowane przez Rafaela Moneo i otwarte w 2008 roku prowadzi przez warstwy historii i to dosłownie. Żeby zobaczyć eksponaty schodzi się pod miasto.

Mar Menor

La Manga del Mar Menor to mierzeja długości ok. 22 km, oddzielająca Morze Śródziemne od laguny Mar Menor (ok. 135 km²). Wody laguny są cieplejsze, spokojniejsze i płytsze niż morze - idealne dla dzieci. To miejsce jest bardzo popularne wśród Hiszpanów, a rzadziej odwiedzane przez zagranicznych turystów.

Aragonia

Aragonia to region, który można przejechać z południa na północ i stwierdzić, że przejechało się przez portal. Na południu: sucha, równinna dolina Ebro, Saragossa z bazyliką na brzegu rzeki. Na północy: Pireneje, doliny, śnieg, dzikie wąwozy parku Ordesa. A pomiędzy: architektura mudejar, czyli muzułmańska technika budowlana używana przez chrześcijańskich budowniczych po rekonkwiście - i to wpisana na listę UNESCO.

Saragossa i Bazylika del Pilar

Bazylika Nuestra Señora del Pilar stoi nad Ebro. Według tradycji to tu w 40 r. n.e. Matka Boska ukazała się apostołowi Jakubowi na jaspisowej kolumnie - co czyni to miejsce pierwszym sanktuarium maryjnym chrześcijaństwa. Freski na sklepieniu malował Goya.

Pireneje i park Ordesa

Park Narodowy Ordesa y Monte Perdido to najstarszy park Hiszpanii i część transgranicznego obiektu UNESCO. Góra ma 3 355 m, a kaniony są głębokie na setki metrów. Ośrodek Benasque w dolinie u stóp Pirenejów służy jako baza dla trekkerów latem i narciarzy zimą.

W Teruel, małym miasteczku w południowej Aragonii, powstała legenda Kochanków: tragiczna historia Isabeli de Segura i Diega de Marcilly z XIII wieku, uważana za pierwowzór wątku Romea i Julii. Ich mauzoleum przy kościele San Pedro jest dostępne dla zwiedzających. Miasto ma poza tym jeden z najpiękniejszych zbiorów architektury.

Asturia

Asturia jest zaskoczeniem dla tych, którzy przyjeżdżają do Hiszpanii po słońce. Tu jest zielono, wilgotno i pięknie. Klify, zielone doliny, wioski ze starymi magazynami zbożowymi na słupach (hórreos) i kultura cydru, której nie ma nigdzie indziej.

Preromańskie kościoły i rekonkwista

W okolicach Oviedo stoją kościoły, które powstały wcześniej niż romańskie - za czasów Królestwa Asturii (VIII-IX w.), kiedy to Asturias był jedynym chrześcijańskim przyczółkiem na Półwyspie Iberyjskim. Santa María del Naranco, San Miguel de Lillo i kilka innych: surowe, piękne, wpisane na UNESCO. To sztuka sprzed romanizmu, której tak mało zachowało się gdziekolwiek w Europie.

Sidra i ser Cabrales

Kultura cydru asturyjskiego (sidra) jest wpisana na listę UNESCO jako niematerialne dziedzictwo ludzkości. W sidreriach cydr leje się z wysokości - "escanciar" - butelkę unosi się wysoko ponad kieliszek trzymany nisko, żeby napowietrzyć trunek. Robi to każdy kelner i każdy Asturyjczyk. Region słynie także z sera Cabrales – niebieskiego, dojrzewającego w naturalnych jaskiniach górskich.

Costa Verde - "zielone wybrzeże" - jest tym wybrzeżem Hiszpanii, które mało kto kojarzy. Klify, dzikie plaże bez tłumów, temperatury maksymalnie ok. 25°C latem. Alternatywa dla turystów, którym południe wydaje się zbyt gorące i za bardzo zatłoczone.

Kantabria

Kantabria leży między Krajem Basków a Asturią, z Atlantykiem od północy i Picos de Europa od południa. To mały region, ale pełen atrakcji: w ciągu jednego dnia można wyjść na górski szlak, odsapnąć nad morzem i zjeść kolację w XVI-wiecznym kamiennym miasteczku.

Altamira

Jaskinia Altamira pod Santillana del Mar była zamieszkana między 36 000 a 11 000 lat temu, a malowidła na jej stropie - żubry, jelenie, konie - wykonane czerwoną ochrą i manganem są jednym z najwybitniejszych dzieł sztuki w historii ludzkości. Kiedy Marcelino Sanz de Sautuola pokazał je światu w 1880 roku, paleontolodzy uznali je za fałszerstwo: nie mogli uwierzyć, że człowiek prehistoryczny był zdolny do takiej precyzji. Oryginalna jaskinia jest zamknięta dla zwiedzających, żeby zachować malowidła. Tuż obok zbudowano jednak wierne muzeum z doskonałą repliką sklepienia.

Santillana del Mar i Picos de Europa

Santillana del Mar jest znana z żartu: wbrew nazwie nie jest ani święta (santi), ani płaska (llana), ani nie leży nad morzem (mar). Ma nieskazitelnie zachowane średniowieczne centrum z kamiennymi uliczkami i bramami - było planem filmowym dla kilku produkcji historycznych.

Picos de Europa to masyw górski wspólny z Asturią i León, gdzie Torre de Cerredo sięga 2 648 m. Parque Nacional de los Picos to pierwsze narodowe parki Hiszpanii (1918). Wąwóz Cares to jeden z najbardziej spektakularnych szlaków w całym kraju: 12 km drogi wykutej w skalnej ścianie nad rzeką.

Estremadura

Estremadura to region, który ma tyle rzymskiego dziedzictwa, ile Włochy mają we Włoszech. Mérida - dawna Emerita Augusta, stolica rzymskiej prowincji Luzytania - przechowała amfiteatr, teatr, cyrk, akwedukt i świątynie. Do tego Cáceres z murem, który nie ma w sobie ani jednego budynku z XX wieku, To także miejsce hodowli czarnej świni iberyjskiej, dającej najlepszy jamón na świecie.

Mérida

Teatr Augusta w Méridzie zbudowano między 15 a 16 r. p.n.e. za patronatem Agryppy, zięcia cesarza Augusta. Pojemność ok. 6 000 widzów. Od 1933 roku co lato odbywa się tu Międzynarodowy Festiwal Teatru Klasycznego, jeden z najstarszych na świecie. Spektakle w starożytnym teatrze, na scenie, której nie musiał projektować żaden scenograf: wystarczy ta, którą zostawili Rzymianie.

Cáceres i Gra o Tron

Cáceres ma ponad 30 wież miejskich i stare miasto bez jednego budynku nowożytnego w centrum. Posłużyło ono jako plan filmowy dla Królewskiej Przystani w "Grze o Tron".

Estremadura jest jednym z najmniej tłocznych regionów Hiszpanii. Ci, którzy tu dotrą, mają zabytki praktycznie dla siebie.

La Rioja

La Rioja jest małym regionem - zajmuje ok. 5 045 km² - ale ma wpływ nieproporcjonalny do swojej wielkości. To tutaj znajduje się ponad 66 000 hektarów winnic, które produkują wina znane sommelierom z całego świata.

W Elciego stoi winiarnia Marqués de Riscal: budynek projektu Franka Gehry'ego z 2006 roku, z 61 pokojami i restauracją z gwiazdką Michelin.

Logroño i Calle del Laurel

W Logroño przy ulicy Laurel i prostopadłej do niej ulicy San Juan jest kilkadziesiąt barów tapas i pintxos, stłoczonych na odcinku około 200 metrów. Każdy specjalizuje się w jednej lub dwóch rzeczach i robi je perfekcyjnie od dziesięcioleci. Można tu przyjść wieczorem z 20 euro i zjeść lepiej niż w większości restauracji w innych miastach za tę cenę.

29 czerwca, w okolicach dnia Świętego Piotra, w Haro odbywa się Batalla del Vino: uczestnicy oblewają siebie nawzajem winem z beczek, szklanek i butelek, wchodząc na skały Riscos de Bilibio.

Nawarra

Nawarra to miejsce, gdzie Pireneje zbiegają ku centrum Półwyspu i gdzie przez wieki przechodziły pielgrzymki zmierzające do Santiago. Roncesvalles na granicy z Francją to punkt, od którego zaczyna się hiszpańska część Camino Francés. A Pampeluna to miasto, które przez większość roku jest spokojnym miastem prowincjonalnym, a przez parę dni w lipcu staje się jednym z najbardziej rozpoznawalnych miejsc na ziemi przez San Fermin.

San Fermín

Trwa od 6 do 14 lipca. O 12:00 szóstego dnia burmistrz odpala chupinazo - petardę na placu przed Ayuntamiento - i oficjalnie zaczyna się fiesta. Przez osiem dni encierro (bieg z bykami) odbywa się codziennie o 8:00 rano. Trasa liczy ok. 849 metrów, od zagród Santo Domingo do Placu Byków i pokonuje się ją w ok. 2-4 minuty. Biorą w niej udział zwykli ludzie. Poza samym biegiem są także tańce, muzyka, biała i czerwona odzież jako obowiązujący dress code oraz ulice przepełnione przez cały tydzień.

Roncesvalles i Pireneje Nawarry

Roncesvalles to miejsce na granicy z Francją, gdzie Camino Francés wchodzi do Hiszpanii po przejściu przez Przełęcz Roncevaux. W małym klasztorze można przenocować - wiele tysięcy pielgrzymów zaczyna tu swój marsz do Santiago. Pireneje Nawarry są mniej znane niż aragońskie, ale szlaki są piękne i mniej zatłoczone.

Który region Hiszpanii wybrać? Szybkie porównanie

Nie ma jednej odpowiedzi. Każdy jest wspaniały, a wybór zależy od tego, czego pragniesz podczas swoich wakacji w Hiszpanii.

• Dla fanów plaży i słońca – Wyspy Kanaryjskie (cały rok), Baleary (maj-październik), Costa del Sol/Andaluzja (maj-październik), Costa Blanca/Wspólnota Walencka (maj-październik), Murcja (spokojniejsza alternatywa).

• Dla miłośników kultury i historii – Andaluzja (Alhambra, Mezquita, Alcazar), Madryt (muzea, Toledo, Segowia), Katalonia (Gaudí, Tarraco), Kastylia i León (Salamanka, Ávila, Burgos), Kastylia-La Mancha (Toledo, Cuenca), Estremadura (Mérida, Cáceres).

• Dla smakoszy - Kraj Basków (pintxos, gwiazdki Michelin), La Rioja (wino), Galicja (owoce morza), Nawarra (warzywa, wino różowe), Walencja (paella, horchata).

• Dla zwolenników natury i aktywnego wypoczynku – Asturia (Picos de Europa, Costa Verde), Kantabria (Picos, Altamira), Aragonia (Pireneje Aragońskie, Ordesa), Nawarra (Pireneje, Camino), Galicja (Camino de Santiago), La Palma na Wyspach Kanaryjskich (trekking, obserwatoria).

• Dla uciekających od tłumów – Estremadura, Murcja, Asturia, Kantabria, La Rioja, Murcja.