Najpiękniejsze szczyty w Alpach

Gdzie są Alpy?

Alpy leżą w Europie Środkowej i Południowej. Ciągną się łukiem o długości ok. 1200 km od wybrzeża Morza Liguryjskiego w okolicach Nicei po okolice Wiednia, a ich szerokość dochodzi do ok. 300 km. Łańcuch górski obejmuje terytorium ośmiu państw: Francji, Monako, Włoch, Szwajcarii, Liechtensteinu, Niemiec, Austrii i Słowenii. Obszar o powierzchni 190 711 km² objęty jest Konwencją Alpejską, czyli umową tych państw o ochronie gór.

Alpy dzieli się na Zachodnie i Wschodnie. Granica biegnie od Jeziora Bodeńskiego wzdłuż Renu, przez przełęcz Splügen, aż do jeziora Como. Alpy Zachodnie są wyższe: leży w nich 81 z 82 alpejskich czterotysięczników. Jedynym czterotysięcznikiem Alp Wschodnich jest Piz Bernina (4049 m).

W Alpach mają początek największe rzeki Europy Zachodniej, m.in. Ren, Rodan, Pad i Inn. Najwyższym szczytem całego łańcucha jest Mont Blanc.

Czy Dolomity to Alpy?

Tak, Dolomity są częścią Alp. Należą do Alp Wschodnich, a dokładniej do Południowych Alp Wapiennych. W całości leżą we Włoszech, w regionach Trydent-Górna Adyga, Wenecja Euganejska oraz Friuli-Wenecja Julijska. Najwyższym szczytem Dolomitów jest Marmolada (3343 m).

Dolomity wyglądają inaczej niż klasyczne masywy alpejskie. Zamiast granitowych szczytów pokrytych lodowcami mają pionowe turnie z jasnej skały węglanowej. Skała ta, dolomit, wzięła nazwę od francuskiego geologa Déodata de Dolomieu, który opisał ją w XVIII wieku.

W 2009 r. UNESCO wpisało Dolomity na Listę światowego dziedzictwa jako dobro złożone z 9 systemów górskich. O zachodzie słońca ich ściany przybierają różowo-pomarańczowy kolor. Zjawisko to nosi nazwę enrosadira.

Które szczyty w Alpach są najpiękniejsze?

Do zestawienia wybrałam szczyty według czterech kryteriów: rangi (najwyższy szczyt kraju lub regionu), rozpoznawalnej sylwetki, dostępności dla turysty (kolej, kolejka linowa lub droga widokowa) oraz historii alpinizmu. W tabeli podaję wysokości według najczęściej przyjmowanych pomiarów.

Mont Blanc – najwyższy szczyt Alp

Mont Blanc (wł. Monte Bianco) to najwyższy szczyt Alp i całej Unii Europejskiej. Leży na granicy Francji i Włoch, w masywie Mont Blanc. Według pomiaru z września 2023 r. ma 4805,59 m, o 2,22 m mniej niż dwa lata wcześniej. Francja i Włochy od dawna różnie wyznaczają przebieg granicy w rejonie samego wierzchołka.

Wysokość Mont Blanc zmienia się, bo szczyt przykrywa czapa lodowo-śnieżna o zmiennej grubości. Od 2001 r. geodeci mierzą ją co dwa lata. Wyniki wahały się od 4805,59 m do 4810,90 m, a sam skalny wierzchołek ma 4792 m.

Pierwsze wejście na Mont Blanc 8 sierpnia 1786 r. wykonali Jacques Balmat i Michel-Gabriel Paccard z Chamonix. Datę tę uznaje się za początek alpinizmu.

Bazami wypadowymi są Chamonix i Courmayeur, połączone tunelem pod Mont Blanc (11,6 km). Szczyt najlepiej oglądać z kolejek na Aiguille du Midi (3842 m) i Punta Helbronner (3466 m), a masyw okrąża ok. 170-kilometrowy szlak Tour du Mont Blanc. Wejście na szczyt to wyprawa lodowcowa dla doświadczonych.

Matterhorn

Matterhorn (wł. Cervino, fr. Mont Cervin) ma 4478 m i leży na granicy Szwajcarii i Włoch, w Alpach Pennińskich. Ma kształt niemal regularnej piramidy, której cztery ściany zwrócone są mniej więcej w stronę czterech stron świata. To najbardziej rozpoznawalna góra Szwajcarii.

Pierwszego wejścia dokonał 14 lipca 1865 r. siedmioosobowy zespół Edwarda Whympera. Podczas zejścia zginęły cztery osoby, wśród nich Charles Hudson, który 10 lat wcześniej jako pierwszy stanął na Dufourspitze. Katastrofa zakończyła tzw. złoty wiek alpinizmu.

Bazami są Zermatt, miejscowość bez samochodów spalinowych i Breuil-Cervinia. Z Zermatt kolejki wjeżdżają na Matterhorn Glacier Paradise (3883 m), najwyżej położoną stację kolei linowej w Europie, skąd widać 38 czterotysięczników. Wejście na szczyt granią Hörnli to wspinaczka, którą zwykle pokonuje się z przewodnikiem.

Zugspitze – najwyższy szczyt Niemiec

Zugspitze (2962 m) to najwyższy szczyt Niemiec. Leży w masywie Wetterstein, na granicy Bawarii i austriackiego Tyrolu. Pierwszego udokumentowanego wejścia dokonał w 1820 r. porucznik Josef Naus.

Na wierzchołku stoi złoty krzyż. Pierwotny krzyż w 1945 r. ostrzelali żołnierze amerykańscy, w 1993 r. zastąpiono go wierną kopią, którą ponownie pozłocono w 2009 r.

Na szczyt prowadzą trzy koleje: Seilbahn Zugspitze z jeziora Eibsee (od 2017 r., z trzema rekordami świata, m.in. 1945 m różnicy wysokości w jednym odcinku), kolej zębata Bayerische Zugspitzbahn z Garmisch-Partenkirchen oraz Tiroler Zugspitzbahn z austriackiego Ehrwald.

Watzmann

Watzmann (2713 m) to najwyższa góra leżąca w całości na terytorium Niemiec i symbol Parku Narodowego Berchtesgaden. Według legendy to okrutny król zamieniony w kamień razem z żoną i dziećmi, od których nazwy wzięły sąsiednie szczyty Watzmannfrau i Watzmannkinder.

Największą sławą cieszy się ściana wschodnia, wznosząca się na ok. 1800 m nad jeziorem Königssee. To najwyższa ściana Alp Wschodnich. Najpiękniejszy widok na nią daje rejs po Königssee do kościoła St. Bartholomä.

Dufourspitze – najwyższy szczyt Szwajcarii

Dufourspitze (4634 m) to najwyższy szczyt Szwajcarii i drugi najwyższy szczyt Alp po Mont Blanc. Należy do masywu Monte Rosa w Alpach Pennińskich (Walijskich). Wierzchołek leży w całości w Szwajcarii, ok. 180 m od granicy z Włochami i jest najwyższym punktem całego obszaru niemieckojęzycznego.

Nazwę Dufourspitze szczyt nosi od 1863 r. na cześć generała Guillaume-Henriego Dufoura, autora pierwszej dokładnej mapy Szwajcarii i współzałożyciela Czerwonego Krzyża. Pierwsze wejście odbyło się 1 sierpnia 1855 r. pod kierunkiem Anglika Charlesa Hudsona.

Na sąsiednim wierzchołku Signalkuppe stoi Capanna Regina Margherita (4554 m), najwyżej położony budynek w Europie. Schronisko otwarto w 1893 r., a dziś działa w nim także ośrodek badań nad fizjologią człowieka na dużych wysokościach.

Wejście z Zermatt to wyprawa lodowcowa dla doświadczonych. Turyści oglądają masyw Monte Rosa z punktu widokowego Gornergrat.

Großglockner – najwyższy szczyt Austrii

Großglockner (3798 m) to najwyższy szczyt Austrii. Leży w Wysokich Taurach, na granicy Karyntii i Tyrolu Wschodniego, na terenie Parku Narodowego Wysokie Taury. Park o powierzchni 1856 km² jest największym obszarem chronionym w Alpach.

Pierwsze wejście nastąpiło 28 lipca 1800 r. podczas wyprawy księcia-biskupa Salma-Reifferscheidta, w której wzięły udział 62 osoby.

Do stóp szczytu prowadzi Großglockner-Hochalpenstraße, otwarta w 1935 r. droga widokowa o długości 48 km z 36 serpentynami, czynna zwykle od maja do października.

Najlepszym punktem widokowym jest Kaiser-Franz-Josefs-Höhe (2369 m). Widać stamtąd szczyt i lodowiec Pasterze, najdłuższy lodowiec Austrii, który ma dziś ok. 7,8 km długości. Lodowiec szybko się kurczy: w sezonie 2022/23 jego jęzor cofnął się o rekordowe 203,5 m.

Pod szczytem stoi Erzherzog-Johann-Hütte (3454 m), najwyżej położone schronisko Austrii. Samo wejście to wspinaczka lodowcowo-skalna dla doświadczonych.

Wildspitze – najwyższy szczyt Tyrolu Północnego

Wildspitze (3768 m) to najwyższy szczyt Tyrolu Północnego i drugi najwyższy szczyt Austrii. Jej północny, firnowy wierzchołek do lat 90. XX wieku był wyższy, ale przez topnienie lodu obniżył się poniżej skalnego wierzchołka południowego.

Z doliny Pitztal koleje lodowcowe wywożą turystów na wysokość 3440 m, do Café 3.440, najwyżej położonej kawiarni Austrii. Wejście na szczyt to wycieczka lodowcowa.

Ortler

Ortler (wł. Ortles, 3905 m) to najwyższy szczyt Południowego Tyrolu. Do 1919 r. był najwyższym szczytem monarchii austro-węgierskiej, a podczas I wojny światowej jej armia ustawiła na nim działa: było to najwyżej położone stanowisko artyleryjskie całej wojny. Bez wspinaczki szczyt najlepiej podziwiać z Sulden i z drogi na przełęcz Stelvio.

Triglav – najwyższy szczyt Słowenii

Triglav (2864 m) to najwyższy szczyt Słowenii i Alp Julijskich. Leży w Triglavskim Parku Narodowym, jedynym parku narodowym tego kraju, o powierzchni 880 km². Jest narodowym symbolem kraju: jego zarys widnieje w herbie i na fladze.

Pierwsze wejście odbyło się 26 sierpnia 1778 r., osiem lat przed zdobyciem Mont Blanc. Czterech zdobywców wysłał na szczyt baron Žiga Zois, który ufundował dla nich nagrodę.

Na wierzchołku stoi Aljažev stolp, metalowa wieżyczka z 1895 r. Postawił ją proboszcz Jakob Aljaž, który kupił szczyt od gminy za jednego guldena.

W Słowenii panuje przekonanie, że każdy Słoweniec powinien przynajmniej raz w życiu wejść na Triglav. Osoby, które robią to po raz pierwszy, przechodzą na szczycie żartobliwy chrzest. Północna ściana Triglavu ma ok. 3 km szerokości i ponad 1000 m wysokości i należy do największych ścian Alp Wschodnich.

Na Triglav nie prowadzi żadna kolejka. Wejście z Bohinja, doliny Vrata lub Pokljuki wymaga kondycji i obycia z ekspozycją i zwykle zajmuje dwa dni.

Eiger

Eiger (3967 m) leży w Alpach Berneńskich w Szwajcarii i razem z sąsiednimi szczytami Mönch i Jungfrau tworzy jeden z najsłynniejszych alpejskich krajobrazów. Pierwsze wejście wykonał w 1858 r. Irlandczyk Charles Barrington.

Eiger zawdzięcza sławę ścianie północnej. Ma ok. 1800 m wysokości i ze względu na liczbę ofiar nazywana jest Mordwand (ścianą morderczynią). Zanim ją pokonano, zginęło na niej 8 alpinistów. Pierwszego przejścia dokonali w dniach 21–24 lipca 1938 r. Niemcy Anderl Heckmair i Ludwig Vörg oraz Austriacy Heinrich Harrer i Fritz Kasparek.

Przez masyw Eigeru prowadzi tunel kolei Jungfraubahn na Jungfraujoch (3454 m), najwyżej położony dworzec kolejowy Europy. Na sam szczyt prowadzą wyłącznie drogi wspinaczkowe, a turyści mogą przejść Eiger Trail u podnóża ściany północnej.

Pilatus

Pilatus to masyw górski nad Jeziorem Czterech Kantonów, na południowy zachód od Lucerny, na styku kantonów Lucerna, Nidwalden i Obwalden. Najwyższym wierzchołkiem jest Tomlishorn (2128 m). Pilatus nie jest wysoki, ale należy do najczęściej odwiedzanych gór Szwajcarii.

Wyróżnia go Pilatusbahn, najbardziej stroma kolej zębata na świecie, o nachyleniu do 48%. Kursuje od 1889 r. z Alpnachstad na Pilatus Kulm, w sezonie od maja do listopada. Przez cały rok na szczyt można wjechać kolejkami z Kriens.

Z Pilatusem wiążą się legendy o smokach mieszkających w jego grotach, a nazwę góry łączy się z Poncjuszem Piłatem, którego duch według podań miał nawiedzać jezioro na jej zboczu.

Tre Cime di Lavaredo

Tre Cime di Lavaredo (niem. Drei Zinnen) to trzy turnie w Dolomitach Sekstyńskich: Cima Grande (2999 m), Cima Ovest (2973 m) i Cima Piccola (2857 m). To najbardziej rozpoznawalny symbol Dolomitów i część dobra UNESCO. Grań biegnie granicą gminy Auronzo di Cadore w prowincji Belluno i Południowego Tyrolu, a zarazem jest granicą językową między obszarem włoskim i niemieckim.

Na Cima Grande jako pierwszy wszedł w 1869 r. Paul Grohmann. Podczas I wojny światowej przez turnie przebiegała linia frontu między Włochami a Austro-Węgrami.

Punktem startowym jest Rifugio Auronzo (2320 m). Od 2025 r. wjazd prowadzącą do niego drogą wymaga obowiązkowej rezerwacji online. Najpopularniejsza trasa to ok. 10-kilometrowa pętla wokół turni (3–4 godziny) przez Rifugio Locatelli (2405 m), skąd roztacza się najsłynniejszy widok na północne ściany.

Monte Paterno

Monte Paterno (niem. Paternkofel, 2744 m) wznosi się tuż na północ od Tre Cime i daje najlepszy widok na ich północne ściany. W 1915 r. zginął na nim Sepp Innerkofler, przewodnik z Sexten walczący w armii austriackiej. Na szczyt prowadzi ferrata De Luca-Innerkofler stworzona na dawnych sztolniach z czasów I Wojny Światowej.Mangart

Mangart (2679 m) leży w Alpach Julijskich, na granicy Słowenii i Włoch. Prowadzi pod niego Mangartska cesta, najwyżej położona droga Słowenii, zbudowana w 1938 r. przez wojsko włoskie, z 5 tunelami wykutymi w skale. Od obrywu skalnego w 2012 r. jej ostatni odcinek jest zamknięty, więc przed wyjazdem warto sprawdzić stan drogi.

Jalovec

Jalovec (2645 m) to szósty najwyższy szczyt Słowenii. Dzięki strzelistej sylwetce uchodzi za jedną z najpiękniejszych gór kraju, a Słoweński Związek Górski umieścił go w swoim logo. Najlepszy widok rozciąga się z doliny Planica. Wszystkie drogi na szczyt są trudniejsze niż na Triglav i przeznaczone dla doświadczonych.

Najpiękniejsze szczyty Alp – podsumowanie

Jeśli lubisz wędrówki po górach, rozważ wyjazd w Alpy. Tamtejsze szczyty naprawdę potrafią zachwycić, a szlaki są tak różnorodne, że każdy znajdzie coś dla siebie: od spokojnych spacerów po dolinach po wymagające wejścia wysokogórskie. Sprawdź ofertę Itaki i zaplanuj swoją alpejską przygodę.