Praga – muzea i galerie sztuki, które warto odwiedzić

Muzeum Narodowe - Národní muzeum

Największa instytucja muzealna w Czechach mieści się w neorenesansowym gmachu przy Placu Wacława. Muzeum Narodowe zostało założone w 1818 roku, a jego obecna siedziba powstała pod koniec XIX wieku. Chociaż mieści się w nim wiele ciekawych eksponatów, warto zwrócić uwagę również na sam budynek – bogato zdobione wnętrza, reprezentacyjna klatka schodowa, Panteon oraz dostępna dla zwiedzających kopuła robią wrażenie jeszcze zanim rozpocznie się zwiedzanie.

Zbiory są bardzo różnorodne. Obejmują historię, przyrodę, antropologię oraz mineralogię. Jedną z najciekawszych ekspozycji są „Cuda ewolucji”, gdzie można zobaczyć m.in. płetwale, żarłacza białego czy ogromną kałamarnicę. Sporo miejsca poświęcono również prehistorii – wystawa „Okno do prehistorii” prowadzi przez kolejne epoki i prezentuje około 2 tys. eksponatów, w tym skamieniałości oraz szkielet czeskiego dinozaura „Burianosaurus augustai”.

Osobna część poświęcona jest historii Czech, od średniowiecza aż po początek XX wieku. W muzeum znajduje się także rozbudowana kolekcja minerałów oraz wystawa antropologiczna pokazująca rozwój człowieka i jego przodków.

Muzeum Żydowskie - Židovské muzeum

Jedno z najważniejszych miejsc związanych z historią żydowskiej społeczności Pragi znajduje się w dzielnicy Josefov. Muzeum Żydowskie powstało w 1906 roku i mieści się w kilku budynkach. Tworzy je zespół zabytków, w tym Synagoga Maisela, Synagoga Pinkas, Synagoga Hiszpańska, Synagoga Klausen, Żydowska Sala Ceremonialna oraz Stary Cmentarz Żydowski.

Zbiory należą do największych takich kolekcji na świecie i obejmują dziesiątki tysięcy przedmiotów związanych z religią, sztuką oraz życiem codziennym Żydów w Czechach i na Morawach. Można tu zobaczyć m.in. zabytkowe tekstylia, przedmioty liturgiczne, książki, obrazy, fotografie czy dokumenty. Szczególne znaczenie kolekcji wynika z tego, że pochodzi ona przede wszystkim z jednego obszaru i pozwala prześledzić historię miejscowych społeczności na przestrzeni wielu stuleci.

Synagoga Maisela koncentruje się na dziejach Żydów w Czechach i na Morawach, natomiast Synagoga Pinkas pełni również funkcję miejsca pamięci ofiar Holokaustu. Jej ściany pokrywają nazwiska 77 297 czeskich ofiar Zagłady, a na piętrze znajduje się wystawa poświęcona dzieciom więzionym w Terezinie. Z kolei Synagoga Hiszpańska wyróżnia się bogato zdobionym wnętrzem w stylu mauretańskim. Ważną częścią kompleksu jest również Stary Cmentarz Żydowski z tysiącami zachowanych nagrobków.

Galeria Narodowa - Národní galerie Praha

Największe zbiory sztuki w Czechach należą do Galerii Narodowej w Pradze. Kolekcje rozmieszczone są w kilku budynkach znajdujących się w różnych częściach miasta. Każdy z nich koncentruje się na innym okresie lub rodzaju sztuki, dlatego przed wizytą sprawdź, która część kolekcji najbardziej Cię interesuje.

Pałac Wystawowy - Veletržní palác

Jeśli najbardziej interesuje Cię sztuka XX i XXI wieku, wybierz się do Pałacu Wystawowego w dzielnicy Holešovice. Prezentowana jest tutaj sztuka nowoczesna i współczesna, w tym dzieła zarówno czeskich, jak i zagranicznych artystów. Wśród najbardziej znanych nazwisk pojawiają się Pablo Picasso, Paul Gauguin i Vincent van Gogh, a z czeskich twórców m.in. Toyen oraz Otakar Švec.

Klasztor św. Agnieszki - Anežský klašter

Kolejną część zbiorów Galerii Narodowej znajdziesz w Klasztorze św. Agnieszki. Tym razem ekspozycja przenosi zwiedzających w czasy średniowiecza i skupia się na sztuce właśnie z tego okresu. Zabytkowe wnętrza klasztoru nadają zwiedzaniu wyjątkowego klimatu.

Pałac Sternbergów - Šternberský palác

Kolekcja prezentowana w Pałacu Sternbergów obejmuje sztukę europejską od starożytności aż po barok. Sam pałac znajduje się na Hradczanach, dzięki czemu z łatwością połączysz wizytę w muzeum ze zwiedzaniem tej części Pragi, a naprawdę warto, bo jest tu pięknie.

Pałac Schwarzenberg

Sztukę renesansu i baroku znajdziesz również w Pałacu Schwarzenberg. Zgromadzona tu część kolekcji obejmuje przede wszystkim dzieła powstałe od XVI do XVIII wieku. Zwróć również uwagę na sam renesansowy budynek, który jest jednym z najbardziej charakterystycznych pałaców tej części miasta.

Muzeum Alfonsa Muchy

Charakterystyczne, wyidealizowane kobiece sylwetki, dekoracyjne ornamenty, wijące się motywy roślinne i nieco eteryczny klimat – tak właśnie prezentują się dzieła Alfonsa Muchy. W Pradze znajduje się muzeum poświęcone życiu i dorobkowi tego czeskiego artysty, uznawanego za jednego z najważniejszych przedstawicieli secesji. Kierunek ten rozwijał się na przełomie XIX i XX wieku i wyróżniał się przede wszystkim dekoracyjnością, płynnymi liniami oraz inspiracjami zaczerpniętymi ze świata roślin. Mucha wypracował przy tym tak charakterystyczny styl, że do dziś trudno pomylić go z twórczością kogokolwiek innego.

W kolekcji znajdują się przede wszystkim słynne plakaty secesyjne oraz panele dekoracyjne, ale nie tylko. Zobaczysz tu także rysunki, szkice, fotografie i osobiste pamiątki związane z życiem artysty. Dzięki temu przyjrzysz się również jego procesowi twórczemu i poznasz Alfonsa Muchę z nieco bardziej prywatnej strony.

Szczególne miejsce zajmują plakaty, które Mucha tworzył podczas pobytu w Paryżu. To właśnie „Gismonda” z 1894 roku, przedstawiająca słynną aktorkę Sarah Bernhardt, przyniosła mu ogromną popularność i rozpoczęła ich kilkuletnią współpracę. W muzeum można zobaczyć również plakaty przygotowane do takich przedstawień jak „Medea”, „Lorenzaccio” czy „Hamlet”. Charakterystyczne wydłużone formaty, bogate ornamenty i wyraziste kompozycje sprawiły, że prace Muchy zaczęły wyróżniać się na tle ówczesnych plakatów reklamowych i teatralnych.

Muzeum Franza Kafki

Franz Kafka to jeden z najbardziej znanych pisarzy związanych z Pragą. Urodził się tutaj w 1883 roku i właśnie stolica Czech była miejscem, w którym tworzył i spędził znaczną część życia. Dziś jego postać oraz dorobek literacki możesz poznać bliżej w muzeum znajdującym się na Malej Stranie. Co ciekawe, sama wystawa nie powstała początkowo z myślą o Pradze – po raz pierwszy zaprezentowano ją w Barcelonie w 1999 roku, a dopiero w 2005 roku znalazła stałe miejsce w rodzinnym mieście pisarza.

Ekspozycja skupia się zarówno na twórczości Kafki, jak i jego życiu prywatnym. Wśród zgromadzonych materiałów znajdują się pierwsze wydania jego dzieł, osobiste listy, dzienniki, fotografie, a także rysunki i szkice wykonane przez samego autora. Zgromadzone materiały pokazują Kafkę nie tylko jako autora „Procesu”, „Zamku” czy „Przemiany”, ale również przybliżają jego codzienność, relacje i sposób pracy.

Dzięki wystawie będziesz mieć również okazję, aby poznać Pragę z przełomu XIX i XX wieku – miasto, które miało ogromne znaczenie dla życia i twórczości pisarza. W ten sposób zrozumiesz środowisko, w którym Kafka dorastał i tworzył swoje dzieła. 

Muzeum Komunizmu

Historia Pragi to nie tylko królowie, zabytki i piękne pałace. Ważną jej częścią jest również okres komunistycznej Czechosłowacji. Jednym z miejsc, które prezentuje to nieco bardziej mroczne oblicze Pragi, jest Muzeum Komunizmu. Poświęcone jest okresowi od przejęcia władzy przez komunistów w 1948 roku aż do Aksamitnej Rewolucji w 1989 roku. Ekspozycja pokazuje nie tylko najważniejsze wydarzenia polityczne, ale przede wszystkim to, jak funkcjonowała ówczesna Czechosłowacja i jak system wpływał na codzienne życie jej mieszkańców.

Wystawa porusza takie tematy jak propaganda, cenzura, edukacja, wojsko, sztuka czy życie za Żelazną Kurtyną. Możesz tu zobaczyć m.in. oryginalne plakaty propagandowe, przedmioty codziennego użytku, fotografie oraz dzieła sztuki powstałe w czasach reżimu. Część ekspozycji wykorzystuje także rekonstrukcje i interaktywne elementy, dzięki którym łatwiej będzie Ci wyobrazić sobie realia tamtego okresu.

Sporo miejsca poświęcono wydarzeniom, które doprowadziły do upadku komunistycznych władz. Szczególnie interesujące są archiwalne nagrania z Aksamitnej Rewolucji z 1989 roku, kiedy masowe protesty doprowadziły do przemian politycznych w Czechosłowacji. W muzealnym kinie prezentowany jest również film dokumentalny obejmujący okres od 1969 do 1989 roku.

Muzeum Kampa

Na wyspie Kampa, w dawnych Młynach Sowy, znajduje się jedno z najciekawszych miejsc w Pradze poświęconych sztuce nowoczesnej i współczesnej. Muzeum Kampa powstało wokół kolekcji zgromadzonej przez Medę Mládkovą i jej męża Jana. W zbiorach dominują dzieła czeskich i środkowoeuropejskich artystów XX wieku.

Szczególne miejsce zajmuje twórczość Františka Kupki – jednego z pionierów malarstwa abstrakcyjnego. Muzeum posiada największą na świecie publiczną kolekcję jego prac, obejmującą obrazy olejne i rysunki. Możesz tu zobaczyć m.in. „Amorfę – Ciepłą Chromatykę”, „Katedrę” czy „Formę Żółtą”. Ekspozycja prowadzi przez kolejne etapy twórczości artysty i pokazuje, jak stopniowo odchodził od przedstawiania rzeczywistości na rzecz abstrakcji.

Ważną część kolekcji stanowią również rzeźby Otto Gutfreunda, jednego z najważniejszych przedstawicieli czeskiego kubizmu. Poza stałymi wystawami muzeum prezentuje także czeską i słowacką sztukę XX wieku oraz organizuje wystawy czasowe poświęcone sztuce współczesnej.

Narodowe Muzeum Techniki - Národní technické muzeum

Samochody, motocykle, samoloty, aparaty fotograficzne, przyrządy astronomiczne, a nawet eksponaty związane z górnictwem i produkcją żywności – zbiory Narodowego Muzeum Techniki opowiadają historię rozwoju technologii. Instytucję oficjalnie założono w 1908 roku, choć jej początki sięgają jeszcze XIX wieku. Dziś jest to największe muzeum tego typu w Czechach.

Jedną z najbardziej rozbudowanych części ekspozycji jest hala transportu. Możesz zobaczyć tu zabytkowe samochody i motocykle, pojazdy kolejowe oraz samoloty zawieszone pod sufitem. Wśród najciekawszych eksponatów znajdują się m.in. Bugatti 35, Mercedes W154 oraz pierwszy samochód wyprodukowany na ziemiach czeskich. Kolekcja lotnicza obejmuje natomiast historyczne maszyny i konstrukcje związane z początkami czeskiego lotnictwa.

Transport to jednak tylko jedna z wielu dziedzin prezentowanych w muzeum. Kolejne wystawy poświęcone są m.in. astronomii, fotografii, architekturze, chemii, poligrafii, pomiarowi czasu czy górnictwu. Szczególnie interesujące są renesansowe instrumenty astronomiczne związane z Tycho Brahem, który pracował na dworze cesarza Rudolfa II.

DOX – Centrum Sztuki Współczesnej i Designu

W praskiej dzielnicy Holešovice znajduje się DOX – największa niezależna instytucja poświęcona sztuce współczesnej w Czechach. Centrum działa w rozległej, postindustrialnej przestrzeni. Oprócz sztuk wizualnych pojawiają się tu również literatura, teatr, muzyka i design, dlatego DOX nie można określić mianem klasycznej galerii sztuki. 

Program DOX opiera się przede wszystkim na wystawach czasowych, dlatego prezentowane prace i artyści regularnie się zmieniają. Podejmowane są tu również współczesne tematy społeczne i kulturowe, a sztuka często staje się punktem wyjścia do dyskusji na temat otaczającego nas świata. Oprócz przestrzeni wystawienniczych na terenie kompleksu znajdują się także księgarnia, kawiarnia i taras.

Najbardziej charakterystycznym elementem DOX jest jednak ogromny drewniany sterowiec umieszczony nad dachem budynku. Konstrukcja nosi nazwę „Gulliver” i sama w sobie wygląda jak współczesna instalacja artystyczna. Można wejść do jej wnętrza, które wykorzystywane jest jako przestrzeń dla wydarzeń związanych przede wszystkim z literaturą.

Biblioteka Strahov

Na terenie klasztoru na Strahovie znajduje się jedna z najważniejszych historycznych bibliotek w Pradze. Jej zbiory liczą ponad 200 tys. woluminów, a największą uwagę przyciągają dwie reprezentacyjne sale. Najstarszą z nich jest Sala Teologiczna, powstała w XVII wieku. Przechowywanych jest w niej około 18 tys. książek o tematyce teologicznej. Drugą jest Sala Filozoficzna, której wnętrze wypełniają dwupoziomowe regały z drewna orzechowego oraz bogato zdobiony freskami sufit. Zgromadzono tu publikacje dotyczące m.in. filozofii, geografii, medycyny i prawa.

Ciekawą częścią kompleksu jest Gabinet Osobliwości, czyli dawna "Wunderkammer", w której zgromadzono różnego rodzaju okazy przyrodnicze, znaleziska archeologiczne i inne nietypowe przedmioty.

Galerie sztuki i muzea w Pradze – podsumowanie

W Pradze znajdziesz jeszcze wiele innych muzeów i galerii sztuki, jednak w tym wpisie przedstawiłam te najbardziej znane i najchętniej odwiedzane. Jak widzisz, wybór jest naprawdę duży i różnorodny. Niezależnie od tego, czy interesujesz się historią, malarstwem, rzeźbą czy konkretnym nurtem sztuki, z pewnością znajdziesz tutaj coś dla siebie.

Poza odwiedzeniem najważniejszych zabytków Pragi warto więc zajrzeć przynajmniej do jednego z opisanych przeze mnie miejsc. A nawet jeśli na co dzień nie przepadasz za muzeami, myślę, że tutejsze ekspozycje mogą Cię pozytywnie zaskoczyć.