Kuchnia holenderska – czego warto spróbować w Holandii?
Holenderska kuchnia może nie mieć takiej sławy jak włoska czy hiszpańska, ale na miejscu szybko okazuje się, że jest czego próbować. Sery, smażone przekąski, ryby, słodkie śniadania i… kilka rzeczy, które dla Polaka mogą być dość zaskakujące.
-3-(88)_c490b4d80a.png)
Część nazw prawdopodobnie nic Ci nie powie: bitterballen, hagelslag, stamppot. Spokojnie, po kilku dniach pobytu przynajmniej część z nich będziesz już znać z menu, witryn cukierni albo półek w supermarkecie.
Holendrzy lubią jedzenie proste i konkretne. Frytki dostaniesz z taką ilością sosu, że widelec naprawdę się przydaje, na śniadanie możesz zjeść kromkę chleba obsypaną czekoladą, a po dobry ser warto wybrać się nie tylko do sklepu, ale też na tradycyjny targ. Uważam, że to właśnie od tych smaków najlepiej zacząć poznawanie holenderskiej kuchni.
Stroopwafel – najbardziej holenderski słodki klasyk
Jeśli podczas spaceru po Amsterdamie poczujesz słodki zapach karmelu, jest spora szansa, że gdzieś obok robią stroopwafle. To dwa cienkie, okrągłe wafle przełożone gęstym syropem. Są słodkie, lekko ciągnące w środku i zdecydowanie najlepiej smakują ciepłe.
Stroopwafle znajdziesz właściwie wszędzie – od supermarketów po sklepy z pamiątkami. Jeśli jednak masz okazję, spróbuj takiego przygotowanego na miejscu, np. na targu albo w jednej ze specjalizujących się w nich cukierni. Różnica między świeżym, ciepłym waflem a tym wyjętym z paczki jest naprawdę duża.
Jest też bardzo holenderski „patent” na stroopwafla kupionego w sklepie: połóż go na kilka minut na kubku gorącej kawy lub herbaty. Para delikatnie go ogrzeje, a syrop w środku zrobi się miękki. Proste, a działa.
Co ciekawe, stroopwafel pochodzi z miasta Gouda. Najczęściej powtarzaną wersją jest ta, że pierwsze takie wafle zaczęto przygotowywać na początku XIX wieku, wykorzystując resztki ciasta i słodki syrop. Nie ma jednak pełnej zgody co do dokładnej daty ani osoby, której należałoby przypisać wynalezienie tego przysmaku. Dzisiaj stroopwafle są jednym z tych holenderskich produktów, które bez problemu kupisz również w Polsce, ale spróbowanie świeżego na miejscu to zupełnie inna historia.

Holenderskie sery – nie tylko Gouda i Edam
O tym, że Holendrzy lubią ser, można przekonać się bardzo szybko. Wystarczy, że wejdziesz do supermarketu, a zobaczysz całe regały chłodnicze, które zajmuje kaas, czyli po prostu ser – młody, długo dojrzewający, z ziołami, przyprawami, kozi, krowi, w kawałku, plastrach albo wielkich kręgach.
Ser w Niderlandach ma długą historię. Od wieków był ważnym towarem handlowym, a ślady tej tradycji do dziś zobaczysz w takich miastach jak Gouda, Edam czy Alkmaar. W sezonie odbywają się tam targi serowe, podczas których ogromne kręgi sera są przenoszone i ważone tak, jak robiono to przed laty. Dzisiaj jest w tym oczywiście sporo atrakcji dla turystów, ale jeśli interesuje Cię coś więcej niż tylko kupienie kawałka goudy na kanapkę, warto zobaczyć taki targ na własne oczy.
Gouda
Gouda otrzymała prawo do handlu serem w 1395 roku, dlatego nazwa miasta stała się silnie związana z tym gatunkiem sera. Nie oznacza to jednak, że ser był produkowany wyłącznie w samej Goudzie.
Sam ser gouda może smakować bardzo różnie. Młoda, czyli jonge kaas, jest delikatna, miękka i kremowa. Im dłużej dojrzewa, tym robi się twardsza, bardziej wyrazista i lekko orzechowa. Jeśli zobaczysz oude kaas, spodziewaj się już konkretnego smaku. W długo dojrzewających serach mogą pojawiać się też drobne chrupiące kryształki – i nie, nie oznacza to, że z serem jest coś nie tak.
Jeśli będziesz w Goudzie w sezonie wiosenno-letnim, warto zajrzeć również na tradycyjny targ serowy odbywający się na rynku. Zobaczysz widowiskową rekonstrukcję dawnego handlu: ogromne kręgi sera są przenoszone, ważone i prezentowane kupującym. Dzisiejsze wydarzenia mają przede wszystkim charakter historycznego pokazu i atrakcji turystycznej.
Nawet jeśli nie jesteś wielkim fanem sera, całe widowisko z wielkimi kręgami, handlarzami i zabytkowym centrum miasta ma swój klimat.

Edam
Drugi holenderski klasyk bez problemu rozpoznasz po kształcie. Edam tradycyjnie formuje się w niewielkie, prawie kuliste kręgi. Możesz kojarzyć go też z charakterystyczną, czerwoną osłonką.
W smaku jest zwykle łagodny, lekko słonawy i mniej wyrazisty niż długo dojrzewająca gouda. Podobnie jak ona, swoją nazwę zawdzięcza miastu – niewielkiemu Edamowi położonemu niedaleko Amsterdamu.
Przez stulecia między innymi tutaj handlowano serem, a łodzie przywoziły go kanałami na miejsce ważenia i sprzedaży. Tradycja jest dziś odtwarzana podczas letnich targów serowych. Jeśli więc podczas pobytu w Amsterdamie masz ochotę wyrwać się na chwilę z miasta, Edam może być ciekawym kierunkiem nie tylko ze względu na ser.
Mazdamer
Mazdamer na pierwszy rzut oka łatwo odróżnić od poprzedników. Ma duże dziury, przez co wygląda trochę jak ser, który większość z nas w dzieciństwie rysowała na obrazkach.
Jest stosunkowo „młody” – powstał dopiero w latach 80. XX wieku jako holenderska odpowiedź na sery typu szwajcarskiego z dużymi dziurami. Ma łagodny, lekko słodkawy i orzechowy smak. Jeśli więc długo dojrzewające sery są dla Ciebie zbyt intensywne, rozsmakujesz się w nim.
I jeszcze jedna rzecz, która przyda się podczas zakupów: jeśli na opakowaniu sera zobaczysz określenia jonge, belegen albo oude, dotyczą one stopnia jego dojrzałości. Warto zapamiętać chociaż pierwsze i ostatnie. Jonge to ser młody i łagodniejszy, a oude – długo dojrzewający i zdecydowanie mocniejszy w smaku.
_8321b61fd7.png)
Sos holenderski – czy naprawdę pochodzi z Holandii?
Sos holenderski znamy doskonale. Pojawia się przy szparagach, jajkach po benedyktyńsku, rybach czy warzywach. Nazwa robi swoje, więc można założyć, że skoro jedziemy do Holandii, to właśnie tam trafimy na jego najlepszą wersję. Tyle że sprawa nie jest taka oczywista.
Hollandaise robi się przede wszystkim z żółtek i masła, z dodatkiem soku z cytryny lub octu. Dobry powinien być gładki, kremowy i lekko kwaśny. I choć nazywa się „holenderski”, dziś jest przede wszystkim kojarzony z kuchnią francuską – sauce hollandaise należy do jej klasycznych sosów.
A skąd w takim razie Holandia w nazwie? Tu zaczynają się schody. Istnieje kilka wersji dotyczących pochodzenia sosu i samej nazwy, dlatego lepiej nie powtarzać popularnego stwierdzenia, że Francuzi po prostu „wymyślili holenderski sos”. Pewne jest natomiast, że receptury pod nazwą sauce hollandaise od dawna funkcjonują we francuskiej tradycji kulinarnej. Jedna z teorii wiąże go z Normandią, inne sugerują możliwe wpływy niderlandzkie.
Czy trzeba więc zamówić sos holenderski podczas wyjazdu do Holandii? Niekoniecznie. Jeśli chcesz spróbować czegoś naprawdę charakterystycznego dla tego kraju, zostaw sobie miejsce na kolejne pozycje.
Haring – śledź po holendersku
Śledź w Holandii to poważna sprawa. Szczególnie wyczekiwany jest Hollandse Nieuwe, czyli „nowy śledź” – sezonowy produkt przygotowywany z młodego, odpowiednio tłustego śledzia. Ryba jest tradycyjnie częściowo patroszona, solona i poddawana dojrzewaniu w solance. Przed sprzedażą zostaje również zamrożona, co pomaga wyeliminować ryzyko pasożytów. Początek sezonu śledziowego jest w Holandii ważnym wydarzeniem. W Scheveningen towarzyszy mu między innymi Vlaggetjesdag, czyli Dzień Chorągiewek.
I teraz najważniejsze: jak go zjeść? Na straganach często dostaniesz śledzia z drobno posiekaną cebulką, czasem również z ogórkiem. Można zamówić go pokrojonego na kawałki albo w bułce. Jest też wersja, którą prawdopodobnie kojarzysz ze zdjęć z Holandii: łapiesz śledzia za ogon, odchylasz głowę i zjadasz go w całości. Taki sposób rzeczywiście jest tradycyjny, choć oczywiście nie oznacza to, że każdy Holender za każdym razem je śledzia właśnie tak.
Jeśli chcesz spróbować, szukaj budek rybnych oznaczonych jako viskraam albo vishandel. Szczególnie dobrze pasuje to do wizyty w nadmorskich miejscowościach i dawnych portach. Holenderska organizacja turystyczna poleca pod tym kątem m.in. Scheveningen i Katwijk.
_897d155239.jpg)
Kibbeling – ryba, którą kupisz na ulicy
Jeśli na widok śledzia trzymanego za ogon jednak tracisz odwagę, zacznij od kibbelingu. To kawałki ryby obtoczone w cieście i smażone na złoto. Dostajesz je gorące, najczęściej w papierowym pudełku, z małym widelczykiem i sporą porcją sosu.
Kibbeling tradycyjnie przygotowywano z kawałków dorsza, ale dziś pod tą nazwą można spotkać również inne gatunki białych ryb. Najważniejszy jest efekt: chrupiąca panierka na zewnątrz i miękka, soczysta ryba w środku. Do tego sos – często czosnkowy, ziołowy, remoulade albo inny sos na bazie majonezu.
Nie trzeba nawet szukać restauracji. Kibbeling kupisz w budkach rybnych i na targach, często dokładnie tam, gdzie sprzedawany jest haring. I jeśli masz zacząć swoją przygodę z holenderskimi rybami od czegoś bezpieczniejszego, to właśnie od niego. Śledzia możesz zostawić na drugi dzień.
_fd6c5eee57.jpg)
Bitterballen – przekąska do piwa
Bitterballen wyglądają niewinnie. Małe, okrągłe, chrupiące kulki, które dostajesz w barze razem z musztardą. I właśnie przy pierwszej kulce najlepiej powstrzymać się od zjedzenia jej na jeden kęs: nadzienie potrafi być tak gorące, że zamiast delektować się tym holenderskim klasykiem, przez kolejne kilka minut będziesz próbować odzyskać czucie w języku.
Pod chrupiącą panierką kryje się gęste, mięsne nadzienie przygotowywane na bazie ragout. Całość jest smażona w głębokim tłuszczu i najczęściej podawana z musztardą. Bitterballen zamawia się zwykle jako przekąskę do piwa albo coś do podzielenia się przy stoliku. Jeśli więc wieczorem usiądziesz w holenderskim barze i zobaczysz je w menu, bierz. Tylko naprawdę – zacznij od małego kęsa.
Co ciekawe, nazwa bitterballen nie oznacza, że kulki są gorzkie. Wiąże się ją z napojami typu bitter, do których podawano przekąski podczas spotkań przy alkoholu. Dziś bitterballen najczęściej zamawia się do piwa.
Kroket – kuzyn bitterballen
Jeśli po spróbowaniu bitterballen pomyślisz, że gdzieś już widziałaś podobną przekąskę, bardzo możliwe, że był to kroket. W środku znajdziesz podobne mięsne ragout, również otoczone panierką i usmażone na chrupko. Najłatwiej odróżnić je po kształcie: bitterballen są małymi kulkami, a kroket jest większy i podłużny.
Holendrzy jedzą krokiety również w sposób, który dla nas może być trochę zaskakujący – wkładają je do miękkiej bułki. Broodje kroket z musztardą to tutaj zupełnie normalny szybki lunch.
A skoro mowa o szybkim jedzeniu, w Holandii możesz kupić krokieta… z automatu. Najbardziej znana jest sieć FEBO, której punkty rozpoznasz po ścianach pełnych małych przeszklonych skrytek. Wybierasz przekąskę, płacisz i wyciągasz ją z okienka. Bez czekania na kelnera czy składania zamówienia przy stoliku. To szybki, samoobsługowy sposób na spróbowanie jednego z symboli holenderskiego fast foodu.
_5655956cd8.jpg)
Frikandel – holenderski fast food
Frikandel na pierwszy rzut oka może przypominać długą kiełbaskę, choć nie ma tradycyjnej osłonki. I w zasadzie jest to całkiem dobre pierwsze skojarzenie. To mocno rozdrobniona mięsna przekąska smażona w głębokim tłuszczu, którą znajdziesz w barach szybkiej obsługi i punktach z frytkami.
Najbardziej charakterystyczna wersja to frikandel speciaal. Frikandel jest wtedy nacinany wzdłuż, a do środka trafiają majonez, sos curry lub curry ketchup i posiekana cebula. Wygląd może nie sprawić, że natychmiast wyciągniesz telefon, żeby zrobić zdjęcie na Instagram, ale zdecydowanie jest to jeden z tych smaków, które warto poznać właśnie na miejscu.
Jeśli widzisz w menu słowo snackbar, nie chodzi o półkę z chipsami i batonikami. Holenderski snackbar to miejsce z szybkim jedzeniem – frytkami, krokietami, frikandelami i innymi smażonymi przekąskami. I właśnie tam najlepiej szukać frikandela.
_ad6f6d0eab.jpg)
Patat – holenderskie frytki i sosy, które mogą zaskoczyć
Zamówienie frytek w Holandii może zacząć się od małego językowego zamieszania. W jednej części kraju usłyszysz patat, w innej friet. Jedno i drugie oznacza frytki, więc niezależnie od tego, która nazwa pojawi się nad budką, jesteś w dobrym miejscu.
Najprostsza wersja to patat met – frytki z majonezem. I nie chodzi tu o symboliczną kropkę sosu gdzieś z boku. Holendrzy zdecydowanie nie boją się majonezu do frytek.
Jeśli chcesz pójść o krok dalej, zamów patat oorlog. Dosłownie oznacza to „frytki wojenne” i już po spojrzeniu na porcję można trochę zrozumieć tę nazwę. Na frytki trafia kilka dodatków naraz, najczęściej majonez, sos satay albo orzechowy i posiekana cebula. W zależności od miejsca skład może się nieco różnić.
Frytki kupisz w snackbarach, budkach i małych lokalach specjalizujących się właśnie w nich. Dostaniesz je zwykle w rożku albo papierowym pudełku i możesz ruszać dalej. To jeden z tych holenderskich street foodów, których raczej nie trzeba specjalnie szukać – prędzej czy później sam znajdzie Ciebie.
_592515114c.jpg)
Stamppot – konkretny holenderski obiad
Po frytkach i smażonych przekąskach czas na coś, co bardziej przypomina obiad u babci. Stamppot to jedno z najbardziej domowych dań w Holandii: ugotowane ziemniaki łączy się z warzywami, a następnie rozgniata na mniej lub bardziej gładką masę. W niektórych wersjach ziemniaki i warzywa gotuje się razem, w innych osobno. Bez wymyślnych składników i bez specjalnej prezentacji na talerzu. Ma być ciepło, sycąco i konkretnie.
Stamppot występuje w kilku wersjach. Do ziemniaków może trafić jarmuż (boerenkool), kiszona kapusta (zuurkool) albo surowa, lekko pogrzana endywia (andijvie). Bardzo często na wierzchu ląduje rookworst, czyli wędzona kiełbasa. Czasem w puree robi się też małe wgłębienie i wlewa do niego sos pieczeniowy.
To zdecydowanie jedzenie na chłodniejsze miesiące. Kiedy na zewnątrz wieje, pada, a holenderska pogoda pokazuje mniej przyjazne oblicze, miska gorącego stamppotu ma dużo więcej sensu niż w słoneczny dzień w środku lata.
_bde355ff30.jpg)
Hutspot – marchew, cebula i ziemniaki
Jedną z najbardziej znanych odmian stamppotu jest hutspot. Tutaj do ziemniaków trafiają marchew i cebula, a wszystko razem jest gotowane i rozgniatane. Danie jest lekko słodkawe od marchewki i bardzo proste – bardziej domowy obiad niż coś, czego należałoby szukać w eleganckiej restauracji.
Z hutspotem wiąże się też jedna z najbardziej znanych holenderskich historii kulinarnych. Według tradycji jego popularność sięga oblężenia Lejdy w 1574 roku, ale historycy nie traktują tej opowieści jako bezspornego dowodu pochodzenia dania. Mianowicie: po wycofaniu się wojsk hiszpańskich mieszkańcy mieli znaleźć pozostawiony przez żołnierzy garnek z jedzeniem przygotowanym z pasternaku, marchwi i cebuli. Z czasem pasternak zastąpiły ziemniaki, ale hutspot do dziś jest mocno związany z Lejdą i obchodami rocznicy zakończenia oblężenia.
Erwtensoep, czyli holenderska grochówka
Jeśli polska grochówka jest dla Ciebie gęsta, poczekaj, aż zobaczysz erwtensoep. Holenderska zupa grochowa potrafi być tak treściwa, że łyżka niemal stoi w niej sama. I właśnie taka ma być.
Przygotowuje się ją z grochu, warzyw i mięsa, a do porcji często trafiają plasterki rookworst, czyli tej samej wędzonej kiełbasy, która pojawia się przy stamppocie. Możesz też spotkać nazwę snert. W codziennym języku oba określenia często stosuje się zamiennie, choć snert bywa używane szczególnie na określenie bardzo gęstej, długo gotowanej wersji grochówki.
Erwtensoep jest mocno związana z zimą. To właśnie wtedy najłatwiej znaleźć ją w menu. Jeśli więc odwiedzasz Holandię w grudniu czy styczniu, warto spróbować i przy okazji sprawdzić, jak holenderska grochówka wypada w porównaniu z naszą. Podobieństw jest sporo, ale raczej nie pomylisz jednej z drugą.
_e05d0b252b.jpg)
Uitsmijter – co Holendrzy jedzą na lunch?
Po nazwie trudno zgadnąć, co za chwilę pojawi się na talerzu. Uitsmijter to kromki pieczywa z szynką, serem albo jednym i drugim, na których układa się sadzone jajka. Żółtka najczęściej zostają płynne, więc po przekrojeniu robią za najlepszy sos do całej reszty.
Nie jest to danie zarezerwowane na weekendowe śniadanie. W Holandii uitsmijter często pojawia się w porze lunchu i bez problemu znajdziesz go w kawiarniach oraz lokalach typu lunchroom. W zależności od miejsca dostaniesz wersję z samym serem, z szynką albo z jednym i drugim.
I jeśli po kilku dniach stroopwafli, frytek i krokietów zatęsknisz za czymś bardziej znajomym, uitsmijter może być dobrym wyborem. Jajka, pieczywo, ser, szynka – tutaj właściwie od razu wiesz, czego się spodziewać.
CIEKAWOSTKA
Nazwa uitsmijter oznacza dosłownie „wyrzucającego” lub „bramkarza”. Według popularnej opowieści danie podawano w kawiarniach i barach pod koniec wieczoru, tuż przed zamknięciem lokalu i wyproszeniem gości.
Hagelslag – czekoladowa posypka… na śniadanie
Serio, oni jedzą to rano. Bierzesz kromkę chleba, smarujesz masłem i hojnie posypujesz czekoladowymi drobinkami, które w Polsce wylądowałyby raczej na torcie. W Holandii to normalne śniadanie. I ma nawet swoją nazwę – hagelslag.
Najbardziej znana jest wersja czekoladowa, dostępna między innymi w odmianach z mlecznej, gorzkiej lub białej czekolady. Są kolorowe posypki owocowe, większe czekoladowe płatki, czyli vlokken, a także muisjes – nasiona anyżu pokryte cukrową warstwą. Te ostatnie kojarzą się przede wszystkim z tradycją beschuit met muisjes, czyli sucharków z anyżową posypką podawanych z okazji narodzin dziecka. Sam hagelslag zajmuje w supermarketach zaskakująco dużo miejsca, co chyba najlepiej pokazuje, że nie mówimy tutaj o ciekawostce przygotowanej pod turystów.
Jeśli chcesz spróbować, nie musisz szukać specjalnej restauracji ani cukierni. Wystarczy wejść rano do supermarketu, kupić pieczywo, masło i pudełko hagelslag. A potem samemu odpowiedzieć sobie na najważniejsze pytanie: kto właściwie powiedział, że czekoladowa posypka nie nadaje się na śniadanie?

Poffertjes – małe holenderskie placuszki
Z daleka rzeczywiście wyglądają trochę jak miniaturowe pancakes. Poffertjes nie są jednak po prostu naleśnikami zrobionymi w mniejszym rozmiarze. Tradycyjnie w cieście wykorzystuje się m.in. mąkę gryczaną i drożdże, dzięki czemu placuszki są miękkie, lekkie i mają charakterystyczną, delikatnie puszystą strukturę – bardziej niż klasyczne naleśniki.
Różni się też sposób smażenia. Poffertjes przygotowuje się na specjalnej patelni lub płycie z niewielkimi okrągłymi wgłębieniami. Dzięki temu wszystkie wychodzą podobnej wielkości, lekko rumiane z zewnątrz i miękkie w środku.
Najbardziej klasyczna wersja nie potrzebuje wielu dodatków. Porcja ciepłych poffertjes, kawałek masła i solidna porcja cukru pudru – tyle wystarczy. Spotkasz je na targach, jarmarkach i w ulicznych budkach, gdzie możesz podejrzeć cały proces przygotowania. I właśnie takie, zdjęte chwilę wcześniej z gorącej płyty, warto zjeść przynajmniej raz.
_cf541d4d3a.jpg)
Pannenkoeken
Skoro były małe placuszki, pora na coś z drugiego końca skali. Pannenkoeken są duże – często zajmują niemal cały talerz. Są przy tym znacznie cieńsze od amerykańskich pancakes, ale zwykle nie aż tak delikatne i cienkie jak francuskie crêpes.
Najciekawsze są dodatki, bo pannenkoeken równie dobrze mogą być deserem, jak i pełnym obiadem. Na słodko pojawiają się jabłka, cukier puder, syrop czy owoce. W wersjach wytrawnych – ser, boczek, szynka, pieczarki albo kilka z tych rzeczy jednocześnie. Niektóre dodatki, na przykład boczek, jabłka czy ser, smaży się razem z ciastem, inne trafiają na gotowy naleśnik.
W Holandii działają nawet restauracje specjalizujące się właśnie w pannenkoeken, czyli pannenkoekenhuizen. To dobry adres, jeśli podróżujesz z kimś, z kim nigdy nie możesz dojść do porozumienia, czy macie ochotę na coś słodkiego, czy słonego. Tutaj każdy może zamówić swoje.
Appeltaart – holenderska szarlotka
Zamawiasz kawę i kawałek ciasta, a po chwili na stole ląduje porcja, która spokojnie mogłaby robić za drugie śniadanie. Holenderska appeltaart nie należy do subtelnych deserów. Jest wysoka, pełna kawałków jabłek i pachnie cynamonem.
Od wielu wersji polskiej szarlotki różni ją przede wszystkim forma. Holenderska appeltaart często jest wyższa, a jabłka pozostają w niej w większych kawałkach. Do nadzienia często dodaje się również rodzynki, choć nie jest to obowiązkowa zasada.
Jeśli przy zamawianiu usłyszysz „met slagroom?”, właśnie padło pytanie, czy chcesz ją zjeść z bitą śmietaną. Odpowiedź pozostawiam Tobie, ale kawa, appeltaart i porządna porcja bitej śmietany to zestaw, który w holenderskich kawiarniach zobaczysz bardzo często.

Speculaas – ciasteczka pachnące przyprawami
Cynamon poczujesz pierwszy, ale za chwilę pojawiają się kolejne przyprawy. Speculaas to kruche, korzenne ciasteczka, do których wykorzystuje się mieszankę zawierającą – zależnie od receptury – m.in. cynamon, goździki, gałkę muszkatołową, imbir czy kardamon.
Charakterystyczny jest nie tylko smak. Tradycyjnie ciasto wciskano w drewniane formy z wyrzeźbionymi postaciami i wzorami, dlatego speculaas może wyglądać znacznie ciekawiej niż zwykłe ciasteczko do kawy.
Kupisz je przez cały rok, ale szczególnie mocno kojarzą się z okresem Sinterklaas, obchodzonym na początku grudnia. Wtedy korzenne smaki pojawiają się w Holandii dosłownie wszędzie. Obok speculaas zobaczysz też małe korzenne ciasteczka nazywane kruidnoten. Łatwo wrzucić je do jednego worka, ale to nie to samo: kruidnoten przygotowuje się z ciasta przyprawowego podobnego do speculaas, są małe, twarde, kruche i mają kształt spłaszczonych kulek. Speculaas to zwykle większe, płaskie ciasteczka, często odciskane w formach. Jeśli więc będziesz w Holandii przed świętami, możesz od razu zrobić mały test porównawczy.

Oliebollen – czego spróbować w Holandii zimą?
Jeśli trafisz do Holandii pod koniec roku, wypatruj budek z napisem oliebollen. Zwykle zdradza je zresztą sam zapach smażonego ciasta. Oliebollen trochę przypominają nasze racuchy, trochę pączki, ale najlepiej po prostu potraktować je jako osobną kategorię.
Robi się je z ciasta drożdżowego, z którego porcje trafiają prosto do gorącego oleju. Do ciasta często dodaje się rodzynki, sułtanki albo inne suszone owoce, choć bez problemu znajdziesz też wersje bez dodatków. Na koniec obowiązkowo dużo cukru pudru. Najlepiej smakują jeszcze ciepłe, kupione prosto z budki.
Oliebollen najmocniej kojarzą się z Sylwestrem i Nowym Rokiem. W grudniu pojawiają się specjalne stoiska, a Holendrzy kupują je całymi torbami na ostatni wieczór roku. Jeśli więc zimowy wyjazd do Holandii przypadnie właśnie na ten okres, ze spróbowaniem oliebollen raczej nie będzie problemu. Trudniej będzie Ci przejść obok nich obojętnie.

Vla – deser, który znajdziesz w każdym supermarkecie
Nie wszystko, czego warto spróbować w Holandii, trzeba zamawiać w restauracji. Po vla najlepiej wybrać się do zwykłego supermarketu i skierować się do lodówek z nabiałem. Szukaj kartonu, który na pierwszy rzut oka łatwo pomylić z mlekiem.
W środku czeka deser o konsystencji przypominającej rzadszy budyń albo płynny deser mleczny. Najbardziej klasyczne smaki to wanilia i czekolada, ale wybór jest znacznie większy. Możesz trafić też na karmelowe, owocowe czy dwusmakowe wersje.
Vla nie jest żadnym wymyślnym deserem. To bardzo zwyczajny produkt, który kupuje się w sklepie i je w domu, zazwyczaj po obiedzie. I właśnie dlatego warto wrzucić karton do koszyka. Czasem więcej o tym, co naprawdę jedzą mieszkańcy danego kraju, mówi wizyta w supermarkecie niż najbardziej turystyczna restauracja w centrum miasta.
_f877b1ae45.png)
Drop – holenderska miłość do lukrecji
Są takie smaki, przy których trudno pozostać obojętnym. Drop, czyli holenderska lukrecja, zdecydowanie do nich należy. Jedni po pierwszym cukierku sięgają po następny. Inni robią minę, która mówi wszystko i na tym kończą degustację.
Największe zaskoczenie czeka jednak dopiero przy sklepowej półce. Drop to nie jeden rodzaj czarnych cukierków. Są wersje miękkie, twarde, słodkie i słone, a także takie o naprawdę intensywnym smaku. W Holandii wybór lukrecji jest ogromny, a drop należy popularnych słodyczy.
Jeśli nigdy jej nie próbował_ś, kup małe opakowanie i sam_ sprawdź, po której jesteś stronie. Na początek rozsądniej wybrać zoete drop, czyli słodką lukrecję. Zoute drop, czyli słona lukrecja, często zawiera także salmiak. Dla osoby, która nie zna tego smaku, może być znacznie większym zaskoczeniem.
A co, jeśli po pierwszym cukierku stwierdzisz, że absolutnie nie rozumiesz tej holenderskiej miłości? Też w porządku. Przynajmniej będziesz już wiedzieć.
_1fea53579d.jpg)
Co zjeść w Holandii? Podsumowanie
Gdybym miała wybrać tylko pięć rzeczy na pierwszy wyjazd do Holandii, zaczęłabym od ciepłego stroopwafla, kawałka dobrej goudy, bitterballen, kibbelingu i poffertjes. To zestaw, który dobrze pokazuje kilka charakterystycznych elementów holenderskiej kuchni: sery, ryby, smażone przekąski i słodkości.
Ale zostawiłabym też miejsce na przynajmniej jedną rzecz, której normalnie nie przyszłoby Ci do głowy zamówić albo kupić. Zjedz śledzia po holendersku, sprawdź, czy chleb z masłem i czekoladową posypką rzeczywiście nadaje się na śniadanie albo daj szansę lukrecji.
Nie wszystko musi Ci smakować. Drop może skończyć się na jednym cukierku, a haring na jednym kęsie. Za to ciepły stroopwafel albo kawałek goudy kupiony na targu mogą sprawić, że przed powrotem do Polski zaczniesz zastanawiać się, ile jeszcze zmieści się w bagażu.









_c2560c9ff1.jpg)