Kuchnia koreańska – poznaj najpopularniejsze dania z Korei

Najważniejsze składniki dań koreańskich

Zanim przejdę do tego, jakich pyszności warto spróbować podczas podróży do Korei, opowiem Ci co nieco o tamtejszych składnikach. Kuchnia koreańska, określana jako „hansik” (dosłownie „koreańskie jedzenie”), znana jest z intensywnych smaków, fermentowanych produktów, dużej ilości warzyw oraz połączenia słodyczy, ostrości, słoności i umami. Charakterystyczny jest również sposób podawania potraw. Danie główne często otaczają małe dodatki nazywane „banchan”. Podstawą wielu posiłków są ryż, warzywa, mięso, ryby, chili, sezam i produkty sojowe. Istotne są także techniki przygotowania potraw, takie jak grillowanie, suszenie, marynowanie i fermentacja.

Ważne miejsce w kuchni koreańskiej zajmują sezam i olej sezamowy, które nadają potrawom lekko orzechowy aromat. Popularna jest również gochujang, czyli fermentowana pasta z czerwonej papryki chili, ryżu kleistego, soi i soli. Ma pikantny, lekko słodki smak i dodaje potrawom umami. Do przygotowania kimchi oraz doprawiania zup i sosów używa się z kolei gochugaru, czyli suszonej, rozdrobnionej czerwonej papryki. Do marynat, sosów i doprawiania gotowych dań wykorzystuje się sos sojowy, nazywany w Korei „ganjang”.

Kuchnię koreańską trudno sobie wyobrazić bez ryżu. Podaje się go jako dodatek do dań głównych, ale stanowi też bazę wielu potraw. Z ryżu przygotowuje się również tteok, czyli kluseczki ryżowe. Mają sprężystą, ciągnącą konsystencję. Występują w różnych kształtach i rozmiarach. W wielu potrawach pojawiają się także wodorosty. Arkusze gim służą do zawijania ryżu, a inne rodzaje wodorostów dodaje się między innymi do zup i sałatek. Pokruszone, prażone gim może być również posypką do ryżu lub makaronu. Do zup, sosów, marynat i niektórych dań z warzywami dodaje się też doenjang, czyli fermentowaną pastę sojową. Podobnie jak gochujang ma wyrazisty smak, ale nie jest pikantna.

Kimchi

Jednym z najważniejszych elementów koreańskiego posiłku jest kimchi. Są to fermentowane warzywa, najczęściej kapusta pekińska lub rzodkiew, przyprawione gochugaru, czosnkiem, imbirem, dymką i czasami sosem rybnym. Kimchi występuje w wielu odmianach, które różnią się zarówno składnikami, jak i stopniem ostrości. Nie każda wersja musi być więc mocno pikantna.

Przygotowanie kimchi zaczyna się od posolenia warzyw. Następnie łączy się je z przyprawami i pozostawia do fermentacji. W tym czasie zmienia się ich smak. Stają się coraz bardziej kwaśne i wyraziste. Kimchi podaje się najczęściej jako banchan, czyli niewielki dodatek do posiłku. Dzięki temu może trafić na stół obok ryżu, mięsa czy zupy. Na tym jednak jego zastosowanie się nie kończy. Dojrzalsze kimchi wykorzystuje się między innymi do przygotowania zupy kimchi jjigae, smażonego ryżu, placków i pierożków mandu.

Tteokbokki

Tteokbokki często przewijają się w internetowych przepisach i filmach kulinarnych. To również jedno z najbardziej rozpoznawalnych koreańskich dań ulicznych. Ich podstawą są podłużne kluski ryżowe tteok, gotowane w gęstym sosie, najczęściej przygotowywanym z pasty gochujang. Kluski są miękkie, ale zachowują sprężystość. Sos dokładnie je oblepia, dzięki czemu w każdym kęsie czuć jego pikantny i lekko słodki smak.

W tteokbokki często znajdziesz również eomuk, czyli koreańskie ciastka rybne, a także dymkę i jajko na twardo. Dodatki zależą jednak od miejsca i przepisu. Możesz trafić na wersję z serem, makaronem ramen lub owocami morza. Różnić może się także poziom ostrości – niektóre tteokbokki są dość łagodne, a inne potrafią porządnie rozgrzać. Jeśli będziesz próbować ich po raz pierwszy, zwróć na to uwagę przy zamawianiu.

Bibimbap

Kolejną klasyczną koreańską potrawą jest bibimbap. Jego nazwa oznacza dosłownie „wymieszany ryż” i dobrze oddaje sposób jedzenia tego dania. Do miski z ryżem dodaje się warzywa, jajko, często także mięso oraz pastę gochujang. Przed pierwszym kęsem wszystko należy wymieszać, aby smaki się połączyły. Sam pomysł wydaje się prosty, choć przygotowanie wszystkich dodatków może zająć trochę czasu.

W bibimbapie często pojawiają się marchew, szpinak, kiełki, grzyby czy cukinia. Składniki zwykle układa się na ryżu osobno, dlatego danie wygląda bardzo kolorowo. Możesz spotkać bibimbap z wołowiną, ale są też wersje bez mięsa, na przykład z tofu.

Jeśli będziesz mieć okazję, spróbuj również dolsot bibimbap. Ta odmiana trafia na stół w rozgrzanej kamiennej misce. Ryż przy jej dnie lekko się przypieka i tworzy chrupiącą warstwę, którą możesz wymieszać z resztą składników.

Mandu

Ile państw na świecie, tyle różnych wersji pierogów i pierożków można znaleźć. Koreańczycy również mają swoją odmianę tego dania, czyli mandu. Przypominają one chińskie jiaozi lub japońskie gyoza. Można je gotować na parze, smażyć, gotować w wodzie albo dodawać do zup. W zależności od sposobu przygotowania mają miękkie, delikatne ciasto lub chrupiącą skórkę.

W środku najczęściej znajdziesz farsz z mielonego mięsa z dodatkiem tofu i warzyw, takich jak kapusta, szczypior, kiełki czy grzyby. Nadzienie doprawia się między innymi czosnkiem. Popularne są również mandu z kimchi, które nadaje im bardziej wyrazisty, kwaśno-pikantny smak. Jeśli wolisz potrawy bez mięsa, możesz spróbować wersji z warzywami i tofu. Pierożkom zwykle towarzyszy sos na bazie sosu sojowego i octu, czasem z dodatkiem chili. Mandu są też głównym składnikiem zupy manduguk. Podaje się je w bulionie, często z paskami jajka i wodorostami.

Bulgogi

Bulgogi to jedno z najbardziej znanych koreańskich dań mięsnych. Jego nazwa oznacza dosłownie „mięso z ognia”. Najczęściej przygotowuje się je z cienko pokrojonej wołowiny, którą najpierw marynuje się w sosie sojowym z dodatkiem cukru, czosnku i oleju sezamowego. W marynacie często pojawia się również gruszka – nadaje mięsu słodycz i pomaga je zmiękczyć. Następnie wołowinę grilluje się lub smaży na patelni. Gotowe bulgogi jest delikatne i ma słodko-słony smak.

Mięsu często towarzyszą cebula, grzyby, marchew lub dymka. Bulgogi podaje się z ryżem i małymi dodatkami banchan, ale możesz też spróbować go zawiniętego w liść sałaty. Do środka dodaje się kawałek mięsa, a także czosnek lub odrobinę ssamjang, czyli gęstego sosu przygotowanego z past doenjang i gochujang. W niektórych restauracjach mięso przyrządza się na płycie lub grillu przy stole, dzięki czemu goście mogą wspólnie przygotować posiłek.

Kimbap

Na pierwszy rzut oka kimbap może przypominać sushi w formie rolek. Choć wyglądają bardzo podobnie, różnią się składnikami i sposobem przygotowania. Jedną z głównych różnic jest doprawienie ryżu, czyli podstawy obu dań. Do japońskiego sushi używa się ryżu doprawionego octem ryżowym połączonym z solą i cukrem. Ryż, z którego przygotowuje się kimbap, doprawia się zazwyczaj olejem sezamowym i solą, dzięki czemu zyskuje delikatnie orzechowy aromat.

Ryż rozkłada się na arkuszu wodorostów gim, a następnie układa na nim dodatki. W środku często znajdziesz marchew, szpinak, ogórek, paski omletu i marynowaną rzodkiew danmuji. Ta ostatnia ma charakterystyczny żółty kolor i jest przyjemnie chrupiąca. Do nadzienia dodaje się również wołowinę, szynkę, tuńczyka lub tofu. Całość zwija się w ciasną rolkę i kroi na kawałki.

Kimbap jest popularnym posiłkiem na wynos. Koreańczycy zabierają go na pikniki i wycieczki, ale równie dobrze sprawdza się jako lunch czy przekąska w ciągu dnia. Możesz spotkać wiele jego odmian, między innymi z bulgogi, kimchi lub tuńczykiem z majonezem.

Japchae

W kuchni koreańskiej nie brakuje również dań z makaronem. Jednym z nich jest japchae, przygotowywane z makaronu dangmyeon, który powstaje ze skrobi batatów. Po ugotowaniu staje się niemal przezroczysty i ma sprężystą, lekko ciągnącą konsystencję. Łączy się go z warzywami, często również z wołowiną, a całość doprawia sosem sojowym, olejem sezamowym i odrobiną cukru. Japchae ma więc delikatnie słodko-słony smak i wyraźny aromat sezamu.

Wśród dodatków najczęściej pojawiają się marchew, szpinak, cebula i grzyby shiitake. Mięso oraz warzywa zwykle przygotowuje się osobno, a dopiero później miesza z ugotowanym makaronem i przyprawami. Dzięki temu łatwiej zachować odpowiednią konsystencję każdego ze składników. Gotową potrawę często posypuje się sezamem, a czasem dekoruje paskami omletu. Możesz też spotkać wersję bez mięsa, z większą ilością warzyw i grzybów.

Japchae często podaje się podczas świąt, uroczystości rodzinnych i większych przyjęć. Może być samodzielnym daniem lub jednym z dodatków na wspólnym stole. Smakuje dobrze zarówno na ciepło, jak i w temperaturze pokojowej.

Korean fried chicken

Koreański smażony kurczak to kolejne danie, które podbija żołądki ludzi na całym świecie. Wyróżnia go bardzo chrupiąca, często cienka panierka, pod którą kryje się soczyste mięso. Kawałki kurczaka zwykle smaży się dwukrotnie, dzięki czemu panierka zyskuje charakterystyczną chrupkość. Kurczaka można podać bez sosu lub pokryć go aromatyczną glazurą. Popularna jest wersja yangnyeom chicken, czyli kurczak w słodko-pikantnym sosie, często przygotowywanym z dodatkiem gochujang, czosnku i cukru lub syropu.

Jeśli wolisz łagodniejsze smaki, możesz spróbować kurczaka w sosie sojowo-czosnkowym. Spotkasz też wersje posypane przyprawą serową lub podawane z wyjątkowo ostrym sosem chili. Do wyboru są zarówno kawałki z kością, na przykład skrzydełka, jak i te bez kości. W Korei smażonego kurczaka często podaje się w towarzystwie piwa. Ten sposób serwowania określa się jako chimaek. Nazwa powstała z połączenia słowa „chicken” i koreańskiego „maekju”, oznaczającego piwo.

Kimchi jiggae

Już wiesz, czym jest koreańskie kimchi, więc teraz opowiem Ci o zupie kimchi jjigae. To gęsta, pikantna potrawa, którą można określić również jako gulasz. Jej podstawą jest dojrzałe kimchi – im bardziej kwaśne i wyraziste, tym intensywniejszy smak nadaje całemu daniu. Często gotuje się je z wieprzowiną, cebulą i czosnkiem, a następnie dodaje bulion oraz tofu pokrojone w większe kawałki. Wśród składników może pojawić się także dymka, gochugaru lub pasta gochujang.

Kimchi jjigae ma różne wersje. Zamiast wieprzowiny można wykorzystać tuńczyka, a w niektórych przepisach pojawiają się również grzyby. Gotową zupę podaje się bardzo gorącą, często w naczyniu, w którym była przygotowywana. Obok zwykle stoi miseczka ryżu, który łagodzi jej kwaśno-pikantny smak i sprawia, że posiłek jest bardziej sycący. To popularne danie domowe, ale znajdziesz je również w koreańskich restauracjach. Jeśli lubisz kimchi i ostre potrawy, to zdecydowanie polecam spróbować kimchi jjigae.

Banchan

Już kilka razy wspomniałam w tym tekście o banchan. Opowiem Ci zatem nieco więcej o tych dodatkach i o tym, jakie ich rodzaje możesz spotkać w Korei. Banchan to zbiorcza nazwa niewielkich potraw podawanych do posiłku, najczęściej obok ryżu, zupy i dania głównego. Na stole pojawiają się w małych miseczkach lub na talerzykach, z których wspólnie korzystają osoby jedzące posiłek. Możesz sięgać po nie na zmianę z pozostałymi potrawami.

Jednym z najbardziej znanych banchan jest kimchi, jednak na tym wybór się nie kończy. Często podaje się kongnamul, czyli kiełki soi doprawione między innymi czosnkiem i olejem sezamowym. Popularne są też szpinak z sezamem, marynowana rzodkiew, pikantne ogórki oraz ziemniaki duszone w słodko-słonym sosie. Wśród dodatków możesz znaleźć również tofu, paski omletu czy małe suszone anchois podsmażone z przyprawami. Część banchan podaje się na zimno, a inne na ciepło.

Liczba i rodzaj dodatków zależą od restauracji oraz zamówionego posiłku. W wielu lokalach banchan są wliczone w jego cenę, a po opróżnieniu miseczki można poprosić o dokładkę. Nie jest to jednak zasada obowiązująca wszędzie. Mogłoby się wydawać, że to tylko mały dodatek do posiłku, ale wbrew pozorom banchan pozwalają poznać nowe, koreańskie smaki.

Samgyeopsal

W koreańskich restauracjach możesz nie tylko zamówić gotowe danie, ale też samodzielnie przygotować mięso na grillu przy stole. Właśnie w taki sposób często podaje się samgyeopsal, czyli boczek wieprzowy pokrojony w grube plastry. Jego nazwa nawiązuje do trzech warstw widocznych w mięsie. Boczek zazwyczaj nie jest marynowany – grilluje się go bezpośrednio, a smak uzupełniają podawane obok sosy i dodatki. Gotowe plastry kroi się nożyczkami na mniejsze kawałki.

Samgyeopsal często zawija się w liście sałaty lub pachnotki. Do środka możesz dodać czosnek, kimchi i odrobinę ssamjang, czyli sosu z past doenjang i gochujang. Tak przygotowany zawinięty kawałek nazywa się ssam i zwykle zjada w całości. Popularnym dodatkiem do boczku jest również olej sezamowy z solą i pieprzem, w którym zanurza się mięso. Na stole pojawiają się też ryż i różne banchan.

Pajeon

Pajeon to placek z dużą ilością dymki, którą zalewa się ciastem i smaży na patelni. Od koreańskiego słowa „pa”, oznaczającego dymkę, pochodzi nazwa tego dania. Ciasto przygotowuje się najczęściej z mąki i wody, niekiedy z dodatkiem jajka. Gotowy pajeon ma przyrumienione, chrupiące brzegi i bardziej miękki środek. Zwykle kroi się go na kawałki, dzięki czemu można wygodnie podzielić się nim z innymi przy stole.

Popularną odmianą jest haemul pajeon, czyli wersja z owocami morza. Oprócz dymki znajdziesz w niej na przykład kalmary, krewetki lub małże. Do placka podaje się sos na bazie sosu sojowego i octu, często z dodatkiem chili lub sezamu. Możesz zanurzać w nim kolejne kawałki, doprawiając je według własnego uznania. Pajeon zamawia się jako przekąskę do wspólnego jedzenia lub dodatek do większego posiłku.

Koreańskie słodycze i desery

Po daniach wytrawnych czas na coś słodkiego. Zanim opowiem Ci o konkretnych deserach, przybliżę Ci składniki, z których Koreańczycy przygotowują swoje słodkości. W wielu tradycyjnych przepisach pojawiają się ryż, miód, syrop zbożowy, sezam, orzechy i czerwona fasola. Ta ostatnia może wydawać się nietypowym dodatkiem do deseru, ale po ugotowaniu i posłodzeniu służy jako nadzienie lub dodatek do wielu przysmaków. Ważna jest również konsystencja – koreańskie słodycze mogą być chrupiące, miękkie i ciągnące albo lekkie i puszyste. W Korei znajdziesz smażone placki z nadzieniem, kruche cukierki i chłodne desery z owocami. Część z nich kupisz na ulicznych stoiskach, inne zamówisz w kawiarni lub herbaciarni.

Bingsu

Bingsu jest zdecydowanie jednym z ciekawszych koreańskich deserów. Jego podstawą jest drobno kruszony lód, przygotowywany z wody lub mleka. W wielu współczesnych wersjach ma tak puszystą i delikatną konsystencję, że można odnieść wrażenie, że je się słodki śnieg. Do tego dodaje się najróżniejsze składniki – słodką czerwoną fasolę, orzechy, kawałki tteok (ciasto ryżowe na parze), świeże owoce, syropy, mleko skondensowane czy karmel.

Klasyczna odmiana z czerwoną fasolą nazywa się patbingsu. Jeśli jednak wolisz owocowe smaki, możesz spróbować wersji z mango lub truskawkami. W kawiarniach znajdziesz też bingsu z czekoladą, matchą, ciasteczkami lub lodami. Deser często podaje się w dużej misce, z której mogą jeść dwie lub więcej osób. Bingsu jest szczególnie popularne latem, ale wiele kawiarni serwuje je przez cały rok.

Dalgona

Każdy, kto oglądał popularny serial „Squid Game”, z pewnością kojarzy ten koreański przysmak. Dalgona to płaski, kruchy cukierek (czasami nazywany również ciastkiem ze względu na swój kształt), przygotowywany z roztopionego cukru i niewielkiej ilości sody oczyszczonej. Po jej dodaniu masa się spienia i nabiera lekkiej, porowatej struktury. Następnie wylewa się ją na płaską powierzchnię, spłaszcza i jeszcze przed zastygnięciem odciska wybrany wzór. Może to być serce, gwiazda, parasolka, okrąg lub inny kształt. Gotowa dalgona ma złocisty kolor i słodki, karmelowy smak.

Tak przygotowany cukierek służy również do zabawy. Polega ona na oddzieleniu odciśniętego kształtu od reszty dalgony bez jego połamania. Można delikatnie odłamywać brzegi lub je obgryzać, ale kruchy karmel łatwo pęka, więc zadanie wymaga cierpliwości i ostrożności. Choć dalgona zdobyła światową rozpoznawalność dzięki serialowi, w Korei była znana znacznie wcześniej. Dla wielu Koreańczyków jest przysmakiem kojarzącym się z dzieciństwem.

Hotteok

Wśród słodkich przekąsek sprzedawanych na koreańskich straganach popularne są hotteok, czyli smażone placki z nadzieniem. Przygotowuje się je najczęściej z ciasta drożdżowego na bazie mąki pszennej, czasem z dodatkiem mąki z ryżu kleistego. W środku zamyka się mieszankę cukru, cynamonu i posiekanych orzechów lub pestek. Podczas smażenia placki spłaszcza się na patelni, a cukier w ich wnętrzu się rozpuszcza i tworzy gęsty, słodki syrop. Gotowe hotteok mają przyrumienioną skórkę i miękki, lekko ciągnący środek.

Hotteok szczególnie chętnie jada się w chłodniejszych miesiącach, prosto z patelni. Popularną odmianą, kojarzoną z Busan, jest ssiat hotteok, wypełnione mieszanką pestek i orzechów. Możesz spotkać także wersje z innymi słodkimi dodatkami, a nawet wytrawne, na przykład z warzywami i makaronem japchae. Jednymi z bardziej klasycznych hotteok są te z nadzieniem z cukrem i cynamonem.

Yakgwa

Do tradycyjnych koreańskich słodyczy należą również yakgwa, czyli ciasteczka najczęściej formowane w kształt kwiatów. Przygotowuje się je z mąki pszennej, oleju sezamowego i miodu, a następnie smaży w głębokim tłuszczu. Po usmażeniu zanurza się je w słodkim syropie, który może zawierać miód lub syrop zbożowy oraz imbir. Ciasteczka nasiąkają nim, dzięki czemu mają miękką, zwartą i lekko ciągnącą konsystencję. W ich smaku można wyczuć słodycz miodu, sezamowy aromat i delikatną nutę przypraw. Yakgwa tradycyjnie podawano podczas świąt, uroczystości rodzinnych i ważnych okazji. Dziś można je kupić również w sklepach ze słodyczami, a także zamówić w herbaciarniach i kawiarniach.

Koreańskie dania – podsumowanie

Dotarliśmy do końca tego wpisu. Przedstawiłam Ci najpopularniejsze dania i desery kuchni koreańskiej, choć uwierz mi, że podczas podróży do Korei możesz spróbować ich znacznie więcej. Niezależnie od tego, czy planujesz taki wyjazd, czy po prostu chcesz poznać nowe smaki, mam nadzieję, że ten wpis przybliżył Ci tamtejszą kuchnię.

Teraz łatwiej będzie Ci odnaleźć się w menu i wybrać coś dla siebie – od pikantnych tteokbokki, przez słodko-słone bulgogi, aż po chrupiącą dalgonę. Może masz już na oku danie, którego spróbujesz przy najbliższej okazji? Pozostało mi tylko życzyć Ci smacznego 😊.