Z czym kojarzy się kuchnia indyjska? Wielu osobom na myśl przychodzą intensywne przyprawy, świeże zioła i oczywiście curry. Ale potraw w Indiach jest wiele, a każda z nich zachwyca smakiem i różnorodnością. Jeśli nie jesteś fanem pikanterii, nie musisz się bać. Kuchnia indyjska oferuje nie tylko ostre potrawy, ale również kremowe i łagodne smakołyki. W tym wpisie przedstawię listę najsmaczniejszych dań, ale ostrzegam – nie czytaj na pusty żołądek!
Spis treści:
- Najpopularniejsze dania kuchni indyjskiej
- Wegetariańskie klasyki kuchni indyjskiej
- Indyjskie pieczywo – chlebek naan
- Aromatyczne potrawy jednogarnkowe
- Street food i przekąski indyjskie
- Tradycyjne dania dal i potrawy roślinne
- Ostro i wyraziście – potrawy o intensywnym smaku
- Regionalne specjały południa Indii
- Desery i napoje indyjskie
- Kuchnia indyjska – podsumowanie
Najpopularniejsze dania kuchni indyjskiej
Gdy myślimy o najpopularniejszych daniach Indii, przed oczami mamy wyraziste curry, łagodnego butter chicken czy tikka masala. Ale co to właściwie są za potrawy i z czego się je robi?
Curry
Curry to najbardziej znane danie Indii. Składa się z mięsa, zazwyczaj kurczaka lub jagnięciny i kremowego sosu na bazie mleka kokosowego, pomidorów i orzechów. Główną rolę mają jednak przyprawy, to one są odpowiedzialne za nadanie charakterystycznego smaku. Najczęściej używane są kurkuma (nadająca kolor), kmin rzymski, kolendra, kardamon, cynamon, goździki oraz papryczki chili, imbir i czosnek. Można spotkać również wersję z owocami morza, zwłaszcza z krewetkami. W niektórych stanach, gdzie nie jada się mięsa, to właśnie wege wersja króluje – np. z ciecierzycą. Składniki są duszone do uzyskania gęstego, kremowego sosu. Jako, że jest to potrawa łatwa do przyrządzenia, ma wiele odmian, także wersje wege. Curry zazwyczaj podaje się z ryżem (basmati, jaśminowym) lub indyjskim pieczywem (naan, papadam).
Dlaczego butter chicken jest tak popularny?
Butter chicken (Murgh Makhani) wywodzi się z jednego z miast Indii, Delhi. Jest to kolejna odmiana curry, natomiast różni się bazą sosu i sposobem przygotowania.
Kurczak wcześniej jest marynowany w dużej ilości jogurtu i przypraw, a podstawą sosu jest masło, pomidory i śmietana. Tradycyjnie podaje się go z ryżem basmati lub indyjskim chlebkiem naan, którym nabiera się sos.
Dlaczego murgh makhani jest tak popularny? Swoją sławę zdobył za sprawą łagodnego smaku, niezwykle kremowego sosu oraz aromatycznego kurczaka. Dzięki temu stał się idealny dla ludzi chcących wejść w świat kuchni indyjskiej, co rozpowszechniło go wśród podróżujących, a potem na cały świat.
Tikka masala – klasyka w indyjskim stylu
Tikka masala wywodzi się z rodziny potraw curry, dlatego nazywana jest klasyką kuchni indyjskiej. To bardzo podobne danie do butter chicken, natomiast różnią się bardzo ważnym elementem – sosem.
Podczas, gdy murgh makhani stawia na łagodny smak i maślany sos, tikka masala jest ostrzejsza, z bogatszą paletą przypraw. Charakteryzuje się kremowym, pomidorowo-cebulowym sosem. Pikantna potrawa będzie idealna dla osób, które pragną rozgrzać podniebienie.
Wegetariańskie klasyki kuchni indyjskiej
Kuchnia indyjska, mimo że kojarzy się z kurczakiem, jagnięciną czy rybami w różnych odsłonach, głównie opiera się na roślinach strączkowych, ryżu i produktach mlecznych. Oczywiście można znaleźć wegetariańskie wersje popularnych potraw, ale klasyki diety bezmięsnej są równie zachęcające i smaczne.
Paneer
Paneer (panir) to popularny indyjski ser twarogowy. Wytwarzany jest poprzez podgrzanie mleka i dodanie cytryny lub octu, co spowoduje oddzielenie się białka od serwatki. Skrzep odsącza się przez gazę i odciska.
Ser w konsystencji jest gładki, miękki i przypominający tofu, natomiast nieco bardziej zwarty. Co ciekawe – nie topnieje, wchłania smaki przypraw i jest idealną alternatywą dla osób poszukujących zamiennika mięsa.
Dania na bazie sera paneer:
- Palak paneer pochodzi z regionu Pendżabu i jest wegetariańskim daniem na bazie indyjskiego sera twarogowego, szpinaku i przypraw. Będzie smacznym zamiennikiem mięsa dla tych, którzy chcą skosztować czegoś nowego i bardzo zdrowego. Palak (szpinak) miksuje się na gładką masę, która po dodaniu śmietany i przypraw staje się gęstym sosem. Głównymi aromatami jest czosnek, cebula, pomidory i mieszanka indyjskich przypraw. To danie o aksamitnej konsystencji i głębokim smaku podaje się je na gorąco w towarzystwie ryżu i indyjskiego pieczywa.
- Shahi paneer (Królewski Paneer) to także danie na bazie sera peneer. Gładki sos konsystencję zawdzięcza pomidorom, śmietance i masłu, a idealnym dopełnieniem są orzechy. Głębi i aromatu nadają przyprawy, jak kardamon, szafran, kolendra. Potrawa podawana jest głównie na specjalne okazje, z chlebkiem naan, roti lub ryżem.
- Paneer butter masala to nic innego jak wegetariańska wersja tikka masala, czyli kurczak w kremowym, pomidorowo-cebulowym sosie. W bezmięsnej odsłonie głównym składnikiem jest ser paneer, w bogatej zalewie na bazie pomidorów, masła, śmietanki i mieszanki przypraw. Sos często zagęszcza się namoczonymi, zblendowanymi orzechami nerkowca. Potrawie towarzyszy chlebek naan i ryż basmati.
Popularne potrawy roślinne
Popularne potrawy roślinne w Indiach to przede wszystkim dania na podstawie ciecierzycy, soczewicy oraz ziemniaków z kalafiorem. Przez niezwykle liczną populację wegetarian w Indiach, nierzadko z powodów ekonomicznych, kuchnia roślinna jest niezwykle różnorodna, bogata w smaki i łatwo dostępna.
- Chana masala to aromatyczne curry z ciecierzycy w gęstym, lekko pikantnym sosie pomidorowo-cebulowym, jest bardzo popularnym daniem kuchni indyjskiej. Ma rozgrzewający smak, z wyczuwalną nutą kminu, imbiru i specyficznej mieszanki przypraw. Chana Masala najlepiej smakuje z ryżem basmati lub jaśminowym.
- Sambar to lekko kremowa zupa warzywna o gęstej konsystencji. Jest harmonijnie skomponowaną potrawą, w której wyczuwalne jest umami, a także słodkość, pikantność i kwaśność. Obłędny aromat zawdzięcza warzywom, czerwonej soczewicy, paście z tamaryndowca i przyprawom.
Indyjskie pieczywo – chlebek naan
Chlebek naan to bardzo prosty, płaski wypiek drożdżowy, który znany jest także w innych krajach Azji Środkowej. Pieczony jest w specjalnym piecu cylindrowym, zwanym tandoor, a w domowych warunkach można podsmażyć go na suchej patelni. Jest dobrym dodatkiem do wielu potraw indyjskich.
Rodzaje naan
Jako, że klasyczny naan ma prosty skład, jest dobrą podstawą do innych smacznych przekąsek. Występuje w różnych odmianach, a najpopularniejsze to:
- Butter naan (maślany) – po upieczeniu obficie smarowany masłem.
- Garlic naan (czosnkowy) – z dodatkiem świeżego czosnku i często kolendry, świetny do pikantnych dań.
- Peshwari naan – słodka wersja z nadzieniem z orzechów, rodzynek, a czasem kokosa.
- Keema naan – nadziewany mielonym mięsem, zazwyczaj jagnięciną.
- Paneer naan – faszerowany indyjskim serem paneer.
- Amritsari naan – wersja z farszem z ziemniaków i cebuli.
- Roghani naan (lub Til Naan) – posypany sezamem, czasami z dodatkiem czarnuszki.
- Kashmiri Naan -z suszonymi owocami i orzechami.
- Zafrani Naan – z szafranem dla dodania aromatu.
Do czego podaje się naan?
Chlebek naan zazwyczaj używa się do nabierania sosu, dlatego podaje się go obok takich potraw jak curry, korma, czy tikka masala. Naan sprawdzi się dobrze przy Dal Makhani – gotowanej soczewicy w maśle i Dal Tadka – soczewicy w smażonych przyprawach i tłuszczu. Chlebek można także jeść jako przekąskę samą w sobie, na słodko lub na słono.
Aromatyczne potrawy jednogarnkowe
Kto nie lubi jednogarnkowych potraw, które nie przyniosą nam sterty brudnych naczyń? W Indiach liczy się prostota i łatwość w przygotowaniu, dlatego poniżej przedstawiam smaczne dania na jeden garnek.
Biryani – ryż pełen przypraw
Danie biryani jest nie dość, że sycące to szybkie i łatwe w przygotowaniu. Ryż basmati przygotowuje się w dużym garnku, dodaje mieszankę przypraw, warzyw i śmietanki kokosowej. W zależności od liczby osób chętnych na skosztowanie, dobiera się większe lub mniejsze proporcje. Biryani można spotkać w odsłonie wege lub mięsnej z kurczakiem.
Korma
Korma to łagodna wersja curry na bazie jogurtu lub mleka kokosowego. Głównymi przyprawami są kminek, kolendra, kardamon, a także kurkuma, imbir czy czosnek. Ma łagodny, lekko słodkawy smak i kremową konsystencję. Najlepiej smakuje z chlebkiem naan i ryżem. Do kormy możesz dodać wcześniej przygotowanego kurczaka, jagnięcinę lub inne mięso, według uznania. Nie obejdzie się również bez świeżych warzyw, a czasem i migdałów czy wiórków koksowych.
Rogan Josh
Rogan josh to potrawa z duszonej jagnięciny lub koziny czy baraniny. Przygotowywana w jednym garnku z sosem na bazie sklarowanego masła i ziół, nabiera niepowtarzalnego smaku. Bogata w przyprawy często zawiera jogurt, pomidory, czosnek i cebulę. Delikatną ostrość najlepiej połączyć z miękkim chlebkiem naan lub ryżem.
Street food i przekąski indyjskie
W Indiach street food i przeróżne przekąski znajdziesz na każdym rogu. Tętniące życiem stragany i unoszący się w powietrzu zapach przyciągają turystów i lokalną ludność. Wybór jest ogromny, ale co wybrać?
- Samosa to przekąska w kształcie trójkątnego pierożka. Smażona jest na głębokim oleju, a środek zachwyca aromatami przypraw, świeżych warzyw i kurczaka lub sera peneer.
- Pakora to chrupiący smakołyk z kawałków warzyw lub sera, obtaczanych w cieście z ciecierzycy i smażonych na głębokim oleju. Tradycyjnie serwowana z herbatą, lub jako przystawka z dipami na bazie jogurtu.
- Pani puri to małe, mączne „wydmuszki” polane sosem tamaryndowym. W środku znajdują się pomidory, ciecierzyca oraz ziemniaki pokrojone w kostkę. Przekąskę podaje się zwykle na gorąco.
Tradycyjne dania dal i potrawy roślinne
Tradycyjne dania dal i potrawy roślinne są bardzo popularne w Indiach. Ale co to jest dal? To nic innego jak nazwa roślin strączkowych (ciecierzyca, groch czy soczewica). Poniżej przedstawię najsmaczniejsze dania z tych roślin.
Aloo gobi
Aloo gobi popularne jest nie tylko w Indiach ale i w Pakistanie. Nazwa dosłownie oznacza ziemniaki i kalafior. Aloo jest bardzo łatwe w przygotowaniu – do ugotowanych ziemniaków i kalafiora dodaje się pomidory, szalotkę, czosnek oraz przyprawy, takie jak kurkuma, imbir, chili i czarna gorczyca.
Dal Makhani
Dal Makhani pochodzi z okolicy Pendżabu i jest jednym z ulubionych dań roślinnych w Indiach. Jest sycącym,stosunkowo nowym wariantem tradycyjnych potraw z roślin strączkowych. Składa się z wolno gotowanej czarnej soczewicy i czerwonej fasoli nerkowatej. Gęstej konsystencji nadaje kremowy sos na bazie pomidorów, masła i śmietany. Wciągającego smaku dodają przyprawy: imbir, czosnek, kmin rzymski, kolendra i mieszanka garam masala.
Dal Tadka
Mimo swojej nazwy, danie nie jest dziełem żadnego Tadeusza 😉. Tadka to technika w kuchni indyjskiej, polegająca na podsmażaniu przypraw na gorącym tłuszczu, tak aby potrawy osiągnęły jeszcze głębszy smak i aromat. Dal tadka jest gęstą zupą lub gulaszem z gotowanej soczewicy, podawanej z ryżem basmati czy chlebkiem naan.
Ostro i wyraziście – potrawy o intensywnym smaku
Dla tych, którzy nie boją się ryzyka, a tradycyjne curry nie jest wystarczająco pikantne, przedstawiam vindaloo. Ostrzegam – zrobi się gorąco!
Vindaloo
Vindaloo to bardzo pikantna i wyrazista potrawa z mięsa w occie winnym i czosnku. Duża ilość chili i lokalnych przypraw nadaje czerwoną barwę i niewyobrażalną pikanterię. Kwaśny i ostry aromatyczny sos najlepiej smakuje z chlebkiem naan lub ryżem.
Tandoor – tradycyjny piec i jego potrawy
Tandoor to bez wątpienia jeden z najważniejszych elementów kuchni indyjskiej. Gliniany piec w kształcie dzbana używany jest do pieczenia np. chlebka naan. Przyrządzone ciasto formuje się w płaskie placki, a następnie przykleja na ścianę tandoor, aż do powstania chrupiącej skorupki po obu stronach. Jednak służy on także do przygotowania wielu innych potraw, w tym tandoori chicken.
Tandoori chicken
Tandoori chicken to kurczak marynowany w jogurcie i mieszance przypraw. Jest pieczony w wysokiej temperaturze, tradycyjnie w glinianym piecu tandoor, co nadaje mu soczystość, dymny aromat i charakterystyczną czerwoną barwę. W domowych warunkach można go przygotować w piekarniku lub na grillu. Obowiązkowo w towarzystwie ryżu albo chlebka naan.
Regionalne specjały południa Indii
Najczęściej wybieranym specjałem południowych Indii jest sambar. To podstawowy element kuchni południowoindyjskiej, który zawdzięcza swoją popularność wyjątkowemu połączeniu smaków i składników. Danie podobno zostało stworzone przypadkowo, gdy zamiast tamaryndowca dodano owoc kokum.
Desery i napoje indyjskie
Po wytrawnych daniach przeszedł czas na coś słodkiego. Oto najpyszniejsze desery i napoje kuchni indyjskiej.
Słodkie klasyki
Kulfi to mrożony mleczny deser, nazywany indyjskimi lodami. Konsystencja jest jednak gęstsza i bardziej kremowa od lodów, które znamy. Kulfi wytwarza się z mleka, kardamonu i szafranu – są nieziemsko smaczne i idealne na gorący dzień.
Popularne napoje Indii
W Indiach znane i lubiane są również rozgrzewające, mrożone i orzeźwiające napoje. Które są najlepsze?
- Mango lassi to napój o kremowej konsystencji, robiony na bazie dojrzałego mango, jogurtu i mleka. Najlepiej smakuje schłodzony z dodatkiem miodu i kardamonu.
- Masala chai jest rodzajem herbaty z dodatkiem korzennych przypraw, mleka i miodu. To rozgrzewające połączenie słodyczy i ostrego posmaku.
Kuchnia indyjska – podsumowanie
Kuchnia indyjska to aromatyczne curry, pikantne vandaloo i słodkie kulfi. Każde danie przynosi eksplozję smaków, a napoje, takie jak mango lassi, są idealnym towarzyszem na upalne dni. Łagodne potrawy jak butter chicken będą dobrym startem dla osób chcących powolnym krokiem wkroczyć w świat indyjskich smakołyków. Mam nadzieję, że ten wpis zachęcił Cię do spotkania z kulinarnymi Indiami, które najlepiej odkryć podczas podróży w te strony.
