Mount Everest zna prawie każdy, w końcu jest najwyższym szczytem świata. Ale czy wiesz, że tak okazałych gór jest znacznie więcej? Są ogromne, monumentalne, budzące zachwyt i respekt. Wszystkie z nich znajdują się w jednym regionie, a zdobycie ich wymaga ekstremalnej sprawności fizycznej oraz gotowości na warunki, które uczą pokory. W historii himalaizmu szczególne miejsce zajmują polscy wspinacze, którzy zdobyli 9 na 14 ośmiotysięczników. Przedstawię Ci każdy z nich, zaczynajmy.
Spis treści:
- Czym charakteryzują się ośmiotysięczniki?
- Gdzie znajdują się najwyższe góry Ziemi?
- Warunki wspinaczki na ośmiotysięczniki – na co muszą przygotować się himalaiści?
- Najbezpieczniejsze ośmiotysięczniki
- Najniebezpieczniejsze ośmiotysięczniki
- Najwyższe góry świata – lista
- Ośmiotysięczniki – podsumowanie
Czym charakteryzują się ośmiotysięczniki?
Ośmiotysięczniki to szczyty uznane przez Międzynarodową Federację Wspinaczki i Alpinizmu (UIAA) za samodzielne góry o wysokości ponad 8000 m n.p.m. i minimalnej wybitności szczytu lub inaczej deniwelacji względnej (jest to wysokość potrzebna do zejścia z danego szczytu przed wejściem na wyżej położony teren) wynoszącej minimum 500 m.
Wszystkie łączy kilka cech. Znajdują się wyłącznie w dwóch pasmach górskich Azji Środkowej. Każdy z nich sięga strefy śmierci, gdzie jest znacznie niższe stężenie tlenu (30% wartości w porównaniu do poziomu morza). Temperatury na szczytach spadają nawet do -60°C.
Wejście na wszystkie wierzchołki ośmiotysięczników nazywa się Koroną Himalajów, a dokładniej Koroną Himalajów i Karakorum. Pierwszym, który to osiągnął był Reinhold Messner (twórca alternatywnej listy Korony Ziemi), a jako drugi był Polak – Jerzy Kukuczka.

Gdzie znajdują się najwyższe góry Ziemi?
Wszystkie 14 ośmiotysięczników skupionych jest na stosunkowo niewielkim obszarze Azji Środkowej i Południowej, w dwóch wielkich pasmach górskich.
Himalaje – rozciągające się łukiem o długości ponad 2400 km – goszczą 10 ośmiotysięczników: Mount Everest, Kanczendzongę, Lhotse, Makalu, Czo Oju, Dhaulagiri, Manaslu, Nanga Parbat, Annapurnę I oraz Sziszapangmę. Pasmo to przebiega przez terytoria Nepalu, Chin (Tybetu), Indii i Pakistanu. Część szczytów leży na granicach państw – Everest na granicy nepalsko-tybetańskiej, Kanczendzonga na granicy nepalsko-indyjskiej.
Karakorum, drugie co do wielkości pasmo górskie świata, leży na północny zachód od Himalajów i jest domem dla 4 ośmiotysięczników: K2, Gaszerbrum I, Broad Peak i Gaszerbrum II. Wszystkie cztery znajdują się na granicy pakistańsko-chińskiej, w rejonie lodowca Baltoro.
Biorąc pod uwagę przynależność do kraju, to liczba szczytów wygląda następująco:
- Nepal – 8 szczytów,
- Chiny/Tybet – 6 szczytów,
- Pakistan – 5 szczytów,
- Indie – 1 szczyt.
Warunki wspinaczki na ośmiotysięczniki – na co muszą przygotować się himalaiści?
Wspinaczka na tak ogromną wysokość jest najbardziej ekstremalnym wyzwaniem. Warunki atmosferyczne są bardzo brutalne. Ciśnienie atmosferyczne spada do 356 milibarów, temperatury utrzymują się na poziomie -30°C, a -60°C, a wiatry są bardzo silne. Sezon wspinaczkowy w Himalajach przypada głównie w kwietniu i maju, natomiast w Karakorum – od czerwca do sierpnia. Okna pogodowe trwają często zaledwie kilka dni.
Największym ryzykiem podczas wspinaczki jest dłuższe przebywanie w tzw. Strefie śmierci. Na wysokości ponad 8 tysięcy ludzkie ciało nie jest w stanie się aklimatyzować i ulega aktywnej degeneracji. W efekcie tętno spoczynkowe wzrasta do 140-160 uderzeń na minutę, funkcje poznawcze ulegają pogorszeniu, a bez dodatkowego tlenu maksymalny czas przeżycia to 16-20 godzin.
Wejście na tak wysokie szczyty wymaga intensywnego treningu. Sama wyprawa trwa zazwyczaj 40-60 dni z czego 2-3 tygodnie to pobyt w bazie i rotacyjne wyjścia aklimatyzacyjne na wyższych wysokościach, żeby dostosować organizm. W ostatnim czasie coraz bardziej popularne są komory hiperbaryczne symulujące warunki na różnych szczytach. Korzysta się z nich jeszcze przed wyjazdem.


Najbezpieczniejsze ośmiotysięczniki
Chociaż żaden z ośmiotysięczników nie może być uznawany za bezpieczny, a wejście na niego nie może gwarantować powodzenia wyprawy, to kilka szczytów wyróżnia się niższą śmiertelnością.
Czo Oju (Cho Oyu) (8188 m n.p.m.) jest uznawany za najbezpieczniejszy z ośmiotysięczników z uwagi na wymagania techniczne oraz najniższy odsetek wypadków śmiertelnych, który wynosi zaledwie ok. 1%. Góra ma umiarkowanie stromy profil i stosunkowo proste drogi. Często wybierany jest jako jeden z pierwszych ośmiotysięczników – można powiedzieć, że stanowi trening przed atakiem na trudniejsze szczyty.
Do względnie bezpiecznych gór wysokich zalicza się także Gaszerbrum II (8035 m n.p.m.), który odnotowuje 2-3% śmiertelności. Uchodzi ona za jedną z łatwiejszych technicznie, choć oczywiście nadal wymaga przygotowania i zachowania ostrożności podczas wspinaczki.
W „rankingu” pojawia się także Sziszapangma (8027 m n.p.m.) oraz najbardziej znany Mount Everest, który mimo, że na szczyt wspinało się tysiące ludzi, ma relatywnie niski odsetek wypadków śmiertelnych.
Najniebezpieczniejsze ośmiotysięczniki
W czołówce niechlubnego rankingu śmiertelności od lat znajdują się te same szczyty – zaliczane do najbardziej niebezpiecznych gór świata. Statystyki pokazują, że najbardziej niebezpiecznym ośmiotysięcznikiem jest Annapurna I (8091 m n.p.m.). I choć jest to dopiero dziesiąty najwyższy szczyt świata, to z wyprawy nie wraca co trzeci wspinacz wysokogórski. Wskaźnik śmiertelności wynosi około 29,5%. Niewiele ustępuje jej Kanczendzonga (8586 m n.p.m.). Na kolejnych miejscach listy plasuje się K2 (8611 m n.p.m.), Dhaulagiri I (8167 m n.p.m.) oraz Nanga Parbat (8126 m n.p.m.)
Co takiego sprawia, że niektóre szczyty są tak zabójcze? Annapurna I słynie z nieprzewidywalnych warunków pogodowych oraz zagrożenia lawinami. K2 jest wyjątkowo trudne pod względem technicznym przez strome stoki. Wysoka śmiertelność Kanczendzongi i Dhaulagiri wynika m.in. z trudnych warunków pogodowych, częstych lawin oraz tego, że nie zostały wyznaczone łatwiejsze drogi – co oznacza, że każda prowadząca na szczyt jest wymagająca.
Najwyższe góry świata – lista
Poniżej znajdziesz listę czternastu najwyższych szczytów Ziemi wraz z ich wysokością oraz położeniem. Wszystkie te góry to ośmiotysięczniki, będące celem wypraw z całego świata:
- Mount Everest – 8848 m n.p.m., Himalaje (Nepal/Tybet)
- K2 (Czogori) – 8611 m n.p.m., Karakorum (Pakistan/Chiny)
- Kanczendzonga – 8586 m n.p.m., Himalaje (Nepal/Indie)
- Lhotse – 8516 m n.p.m., Himalaje (Nepal/Tybet)
- Makalu – 8485 m n.p.m., Himalaje (Nepal/Tybet)
- Cho Oyu – 8188 m n.p.m., Himalaje (Nepal/Tybet)
- Dhaulagiri I – 8167 m n.p.m., Himalaje (Nepal)
- Manaslu – 8163 m n.p.m., Himalaje (Nepal)
- Nanga Parbat – 8126 m n.p.m., Himalaje (Pakistan)
- Annapurna I – 8091 m n.p.m., Himalaje (Nepal)
- Gaszerbrum I – 8080 m n.p.m., Karakorum (Pakistan/Chiny)
- Broad Peak – 8051 m n.p.m., Karakorum (Pakistan/Chiny
- Gaszerbrum II – 8035 m n.p.m., Karakorum (Pakistan/Chiny)
- Sziszapangma – 8027 m n.p.m., Himalaje (Tybet, Chiny)
Powyższe szczyty to legendarna czternastka, która od połowy XX wieku rozpala wyobraźnię ludzi. Każdy z nich ma własną historię pierwszych wejść, własne wyzwania i tajemnice. Poniżej opisujemy krótko każdy ośmiotysięcznik – jego charakterystykę, ciekawostki i znaczenie dla himalaizmu.

Mount Everest
Mount Everest to najwyższy szczyt świata – ma 8848 m n.p.m. i leży w Himalajach Wysokich na granicy Nepalu i Chin (Tybetu). Wysokość szczytu względem podnóży góry wynosi około 3700 metrów. Jest celem ogromnej liczby wypraw, także komercyjnych. Pierwsze wejście na szczyt miało miejsce 29 maja 1953 roku. Dokonali tego Edmund Percival Hillary i Tenzing Norgay.
Everest ma wiele nazw, w szczególności lokalnych: Tybetańska – Czomolungma (Bogini Matka Ziemia), Szczyt XV (początkowa nazwa zanim została nazwana Mount Everest), Nepalska – Sagarmatha (Czoło Nieba). Chińska – Zhūmùlǎngmǎ Fēng. Jak twierdzi lokalna ludność Everest jest siedzibą bogów.
Najczęściej wybierana trasa prowadzi od strony Nepalu przez lodowiec Khumbu. Ten odcinek jest jednym z najbardziej ryzykownych etapów wejścia. Później wspinacze poruszają się w stronę Przełęczy Południowej. Na Evereście trudnością nie jest tylko technika wspinaczkowa, ale też długotrwałe przebywanie wysoko, presja związana z krótkim oknem pogodowym i duża liczba osób na tej samej drodze.

CIEKAWOSTKA
W 1913 roku John B.C. Noel w przebraniu buddyjskiego mnicha zdecydował się przemierzyć Tybet, by zbadać możliwości dotarcia pod Everest. 65 km od szczytu został zdemaskowany i musiał opuścić teren płaskowyżu. Uznać jednak można, że był pierwszym Europejczykiem, który ujrzał najwyższą górę świata od strony północnej.
Mount Everest jest także na liście Korony Ziemi, o której przeczytasz we wpisie: „Korona Ziemi – poznaj najwyższe góry na kontynentach” W nim także nieco więcej piszę o najwyższej górze świata.
K2
K2 to kolejna góra przekraczająca osiem tysięcy metrów. Jest najwyższym szczytem Karakorum i drugim co do wysokości na świecie. Ma wysokość 8611 m n.p.m. i znajduje się na granicy Chin i Pakistanu. Pierwsza pomyślna próba zdobycia odbyła się 31 lipca 1954 roku przez włoską wyprawę prowadzoną przez Ardito Desio. Tego dnie na sam szczyt weszli Achille Compagnoni i Lino Lacedelli.
Pierwszą kobietą, która 23 czerwca 1986 roku stanęła na wierzchołku K2, była polka – Wanda Rutkiewicz, a 22 lipca 2018 Andrzej Bargiel jako pierwszy człowiek zjechał na nartach z K2.
K2 jest wyjątkowo trudną technicznie górą, a udowadnia to fakt, że do 16 stycznia 2021 pozostawał ostatnim niezdobytym zimą ośmiotysięcznikiem. A dlaczego jest taki wymagający? Im wyżej, tym trudność wspinaczkowa rośnie. Kiedy już znajdujesz się powyżej 8 tys. metrów w strefie śmierci, gdzie występuje obniżona ilość tlenu, każdy krok to walka z samym sobą. Dodatkowym utrudnieniem są warunki pogodowe oraz otaczające każdą stronę lodowce.
Wyjątkowe wyzwanie stanowi żebro Abruzzi, na które składa się komin House’a – 30 metrowy skalny komin oraz Czarna Piramida – strome, wymagające podejście, które należy pokonać z użyciem lin. Dodatkowo po tym etapie jest także Bottleneck – stromy żleb (wklęsła forma rynnowa ukształtowania terenu górskiego) o nachyleniu około 50-60°. Bezpośrednio nad nim wisi ogromny serak (ściana lodowa), co zagraża bezpieczeństwu wspinacza, ponieważ nic nie chroni przed odłamkami lodu, które regularnie spadają.

Kanczendzonga
Kanczendzonga to drugi co do wysokości szczyt w Himalajach, trzeci co do wysokości szczyt Ziemi. Osiąga 8586 m n.p.m. Leży we wschodniej części Himalajów na granicy Indii i Nepalu. Jest to bardzo rozbudowany masyw. W kopule szczytowej, oprócz wierzchołka, można wyróżnić jeszcze 4 wzniesienia: Kangbachen, Kanczendzonga Południowa, Kanczendzonga Środkowa oraz Kanczendzonga Zachodnia.
Nazwa Kanczendzonga wywodzi się z języka tybetańskiego i składa się z 4 słów: Kang – śnieg, chien – wielki, dzod – skarbnica, nga – pięć. Nawiązuje ona do „Pięciu Skarbów” i często łączy się to zarówno z pięcioma wierzchołkami masywu, jak i symbolicznymi bogactwami przypisywanymi tej górze. W regionie jest ona uznawana za świętą, więc w opisach wypraw często pojawia się też wątek lokalnych wierzeń i szacunku do miejsca.
Pierwszego wejścia dokonano 25 maja 1955 roku. Na szczycie stanęli George Band i Joe Brown, a dzień później kolejne osoby z tej samej wyprawy. Kanczendzonga jest uważana za jeden z najniebezpieczniejszych ośmiotysięczników – nie tylko przez wysokość, ale też przez warunki w masywie. Do trudności dokładają się strome odcinki, zagrożenie lawinowe i pogoda, która potrafi długo nie pozwalać na atak szczytowy.

CIEKAWOSTKA
Stanisław Lem opisał fikcyjny atak dwóch wspinaczy na Kanczendzongę w swojej powieści Astronauci z 1951 roku.
Lhotse
Lhotse ma 8516 m n.p.m. i jest czwartym najwyższym szczytem świata. Leży w środkowej części Himalajów na granicy Nepalu i Chin. W niedalekiej odległości znajduje się także Mount Everest – oba masywy są połączone, a część podejścia jest przez długi czas wspólna.
Szczyt został zdobyty 18 maja 1956 roku przez Ernsta Reissa i Fritza Luchsinger’a. W masywie znajduje się też niższy wierzchołek Lhotse Shar (8363 m). Góra nie miała oficjalnej nazwy w Tybecie czy Nepalu, w związku z tym w 1921 roku Charles Howard-Buy ochrzcił górę nazwą Lhotse, oznaczającą po tybetańsku „Południowy Szczyt”.
To tutaj na stromej skale od południowej strony w 1989 roku zmarł Jerzy Kukuczka.
Trudność Lhotse wynika przede wszystkim z charakteru podejścia do wierzchołka. Wspinaczka prowadzi przez strome odcinki lodowe, gdzie często trzeba poruszać się po poręczówkach. Na Lhotse duże znaczenie ma też wiatr i niska temperatura.
Makalu
Makalu to piąty najwyższy szczyt świata. Najczęściej podaje się wysokość 8485 m n.p.m., choć w źródłach bywają rozbieżności pomiarowe wynikające z przyjętego obszaru odniesienia. Leży na granicy Nepalu i Chin. Góra posiada także drugi, niższy wierzchołek Makalu II, zwany również Kangchungtse – ma wysokość 7678 m n.p.m.
Jej dawna nazwa to Khamba Lung, która pochodzi od regionu, w którym się znajduje. Pochodzenie aktualnej nazwy pozostaje niejasne. Prawdopodobnie słowo to wywodzi się od sanskryckiego maha-kala, przydomka Śiwy. Wyrażenie maha-kala może być rozumiana jako Wielki Czarny lub Wielka Czerń, co ma odniesienie do wyglądu góry.
Makalu został zdobyty po raz pierwszy 15 maja 1955 roku przez Lionela Terraya i Jeana Couzy. Pierwszym Polakiem, który wspiął się na górę, był Jerzy Kukuczka. Zrobił to w 1981 roku, samotnie, w stylu alpejskim, bez wsparcia tlenowego oraz nową, dotychczas niezbadaną trasą.
Makalu ma opinię szczytu technicznego. Nie chodzi tylko o samą wysokość, ale o to, że w drodze na wierzchołek trafia się na strome odcinki i miejsca, gdzie teren potrafi być twardy, zmrożony i wymagający dobrego poruszania się w rakach. W wyższych partiach często wieje też silny wiatr, a przez mniejszą liczbę wypraw trudniej liczyć na dobrze przygotowaną, znaną trasę i infrastrukturę dostosowaną do wspinaczki.

Czo Oju
Czo Oju to kolejna góra, która należy do ośmiotysięczników. Ma wysokość 8188 lub 8201 m. n.p.m. Różnice w wysokości wynikają z różnic w interpretacji tego, gdzie dokładnie jest najwyższy punkt wierzchołka. Znajduje się w głównej grani Himalajów Wysokich na granicy Chin i Nepalu. Nepalska nazwa oznacza Turkusową Boginię.
Pierwszymi zdobywcami Czo Oju byli Herbert Tichy i Sepp Jöchler oraz Pasang Dawa Lama, którzy weszli na szczyt 19 października 1954.
Jest najłatwiejszym technicznie do zdobycia ze wszystkich czternastu ośmiotysięczników. Odsetek wypadków śmiertelnych jest na nim najniższy. W porównaniu z wieloma innymi ośmiotysięcznikami, Cho Oyu ma łagodniejszy profil i mniej problematycznych, bardzo stromych odcinków.
Dhaulagiri I
Dhaulagiri I ma 8167 m n.p.m. i leży się w środkowo zachodnich Himalajach. W jej pobliżu znajduje się Annapurna, od której jest oddzielona głęboko wyciętą doliną rzeki Kali Gandaki – różnica wysokości osiąga około 6 km, co stanowi największą deniwelację górską na świecie. Wokół masywu Dhaulagiri prowadzi trasa trekkingowa, uchodząca za jedną z najbardziej wymagających w Himalajach.
13 maja 1960 roku na wierzchołku stanęli Kurt Diemberger, Peter Diener, Ernest Forrer, Albin Schelbert i Szerpowie Nawang Dorje i Nyima Dorje. Dziesięć dni później, 23 maja 1960 na wierzchołek weszło jeszcze dwóch członków ekspedycji – Michel Vaucher i Hugo Weber.
Wspinaczkowo Dhaulagiri jest górą, na której duże znaczenie ma pogoda i warunki śnieżne. Wysoko w masywie trafia się na teren lodowcowy, a ryzyko lawinowe i opad śniegu potrafi szybko zmienić sytuację.

Manaslu
Manaslu to ósmy co do wysokości szczyt ziemi. Leży w północnej części Nepalu i ma 8163 m n.p.m. Początkowo nosił nazwę Kutang I, która wywodzi się od tybetańskiego słowa „tang” oznaczającego płaskie miejsce. Odnosi się do kształtu góry, pod szczytem której znajduje się płaskowyż. Obecna nazwa, Manaslu, tłumaczona jest jako Góra Ducha i dobrze pasuje do tego masywu, bo potrafi być ogromny i przytłaczający już od pierwszego spojrzenia.
Pierwszego wejścia dokonano 9 maja 1956 roku. Na szczycie stanęli Toshio Imanishi i Szerpa Gyaltsen Norbu.
Kształt i rozległość masywu znacznie wydłużają czas wspinaczki – drogi uznaje się za najdłuższe trasy w Himalajach. Powoduje to, że alpiniści muszą przez długi czas przebywać na znacznych wysokościach. Dodatkowo plateau (wysoko położony obszar o płaskiej lub falistej powierzchni i stromych stokach) znajdujące się na wysokości około 7300-7750 m n.p.m. utrudnia zawrócenie wyczerpanym wspinaczom w sytuacji zagrożenia życia.
Nanga Parbat
Nanga Parbat to dziewiąty co do wysokości szczyt świata, który ma 8126 m n.p.m. i leży na zachodnim krańcu Himalajów, w Pakistanie. Nazwa wywodzi się z sanskrytu i bywa tłumaczona jako Naga Góra. To jeden z tych ośmiotysięczników, które mają szczególnie mocną legendę, bo przez lata zbierały tragiczne żniwo i stały się symbolem trudnej, bezkompromisowej wspinaczki.
Pierwszym człowiekiem, który stanął na szczycie, był Hermann Buhl. Dokonał tego 3 lipca 1953 roku po ogromnych zmaganiach. Alpinista wszedł bez wspomagania tlenowego, ale był pod wpływem środków dopingowych opartych na metamfetaminie czy herbaty z liści koki.
Nanga Parbat jest znana z ogromnych ścian i wielkich przewyższeń. Wysoka śmiertelność Nanga Parbat wynika z trudnych warunków pogodowych, zagrożenia lawinowego i potężnej skali masywu.

Annapurna I
Annapurna I to dziesiąty co do wysokości szczyt Ziemi o wysokości 8091 m n.p.m. Leży w Nepalu, na północny zachód od Katmandu, w masywie o dużej rozległości. Lokalna nazwa góry to połączenie sanskryckich słów „anna” znaczące pożywienie i „purna” – wypełniona. Annapurna to także hinduistyczna bogini obfitości i urodzaju, jedno z wcieleń Parwati, żony Śiwy. Innej wersja zakłada, że jest przydomkiem bogini Durgi lub Kalii – co mogłoby oznaczać Żywicielka.
Annapurna to ogromny masyw górski, który ma długość 55 km. Główny jej wierzchołek otoczony jest z każdej strony 13 siedmiotysięcznikami oraz 16 sześciotysięcznymi. Dodatkowo sama Annapurna I posiada 3 wierzchołki:
- wierzchołek główny – 8091 m
- wierzchołek środkowy – 8051 m
- wierzchołek wschodni – 8010 m
Góra ta jest górą niebezpieczną mimo tego, że jest stosunkowo niskim ośmiotysięcznikiem. Dzieje się tak przez dużą rozległość masywu, warunki pogodowe oraz silne opady śniegu. Zagrożenie lawinowe potrafi odciąć wspinaczy i pokrzyżować plany bezpiecznego zejścia do niższego obozu. Na zachodniej części masywu znajduje się jedno z największych urwisk na świecie. Jest to południowo-zachodnia ściana, o długości 4600 do 4800 m, co jest znacznie większą wysokością niż ściana na Nanga Parbat.
To pierwszy ośmiotysięcznik zdobyty przez człowieka. Pierwsze wejście miało miejsce 3 czerwca 1950 roku, a dokonali go Maurice Herzog i Louis Lachenal. Alpiniści w czasie ataku szczytowego wspomagali się substancjami zawierającymi amfetaminę. Ulegli również silnym odmrożeniom, które doprowadziły do konieczności amputacji palców stóp u Lechnala i palców dłoni u Herzoga. Swoje życie zawdzięczają pozostałym członkom wyprawy, którzy bezpiecznie ściągnęli ich do bazy i zorganizowali pomoc. Kolejne wejście na Annapurnę nastąpił dopiero po 20 latach w 1970 roku.

Gaszerbrum I
Gaszerbrum I ma około 8080 m n.p.m. i jest najwyższym z grupy Gaszerbrumów, a zarazem drugim co do wysokości szczytem Karakorum po K2. Leży na granicy Chin i Pakistanu. W starszych klasyfikacjach pojawiał się jako K5, co pokazuje, jak późno ten rejon był naprawdę dobrze poznany. Jego nazwa „rgasha brum” w języku balti oznacza „Świecącą Ścianę” albo „Piękną Górę”. Nazwa ta pochodzi od 3 km ściany Gaszerbrum IV.
Pierwsze wejście miało miejsce 5 lipca 1958 roku. Na szczyt weszli Andrew Kauffman i Pete Schoening. Pierwsze zimowe wejście na Gaszerbrum I odbyło się 9 marca 2012. Na szczycie stanęli Adam Bielecki i Janusz Gołąb.
Z Gaszerbruma I kilka razy zjeżdżano też na nartach. W 1982 roku uczestnicy wyprawy francusko-szwajcarskiej weszli na wierzchołek 27 lipca, a potem przypięli narty i zjechali aż do podstawy ściany. Trzynaście lat później podobny wyczyn powtórzył Marco Car, tym razem na snowboardzie.
Broad Peak
Broad Peak to dwunasty najwyższy szczyt świata – ma 8051 m n.p.m. i leży na granicy Chin i Pakistanu, niedaleko K2. W masywie wyróżnia się kilka wierzchołków, a to z kolei jest jedną z kluczowych rzeczy, które wpływają na trudność. Wznosi się na południowy wschód od K2.
Wierzchołki obu szczytów dzieli ledwie o 9 km i znajdują się po przeciwległych częściach lodowca Godwin-Austen. Góra posiada kilka wierzchołków:
- Broad Peak – 8051 m,
- przedwierzchołek Rocky Summit – 8028 m,
- Broad Peak Central – 8011 m,
- Broad Peak North – 7490 m,
- Kharut Kangri – 6942 m.
Pierwszego wejścia dokonano 9 czerwca 1957 roku. Na wierzchołku stanęli Hermann Buhl, Kurt Diemberger, Marcus Schmuck oraz Fritz Wintersteller. Natomiast największy podziw wzbudził Andrzej Bargiel, który to po samotnym wejściu 25 lipca 2015 roku założył narty i zjechał ze szczytu.
Broad Peak często bywa nazywany „łatwiejszym” niż K2, ale to nie jest góra, którą można lekceważyć. Po osiągnięciu przedwierzchołka na wspinaczy czeka kolejne parędziesiąt metrów wspinaczki na wierzchołek właściwy. Oba znajdują się w tzw. „strefie śmierci”, więc ostatnie kroki stanowią bardzo duże wyzwanie dla organizmu.
Gaszerbrum II
Gaszerbrum II ma 8035 m n.p.m. i jest najniższym ośmiotysięcznikiem Karakorum. Leży na północ od Gaszerbruma I i tworzy z nim wspólny rejon działania wypraw – ta sama baza, podobne podejścia lodowcowe. Oba szczyty oddziela przełęcz Gaszerbrum.
Grupa Gaszerbrum leży w Karakorum, w rejonie wielkich lodowców – od zachodu ogranicza ją Baltoro, od północy lodowiec Gaszerbrum, a od wschodu lodowiec Urdok. W stronę północno-zachodnią najbliżej znajduje się Broad Peak. W Masywie Gaszerbrum II znajduje się jeszcze Gaszerbrum II wschodni, który ma 7772 m oraz kilka innych, mniejszych gór w tym Spur Tower o wysokości 7310 m.
Grupa Gaszerbrum znajduje się w Karakorum, pomiędzy lodowcem Baltoro na zachodzie, lodowcem Gaszerbrum na północy i lodowcem Urdok na wschodzie. Najbliższym szczytem położonym w kierunku północno-zachodnim jest Broad Peak. W Masywie Gaszerbruma II znajduje się jeszcze Gaszerbrum II wschodni (7772 m) oraz kilka turni, w tym Spur Tower (7310 m).
7 lipca 1956 roku odbyła się austriacka wyprawa kierowana przez Fritza Moravca. Grupa z sukcesem zdobyła szczyt.
Ten szczyt uchodzi za jeden z bardziej dostępnych ośmiotysięczników – zarówno pod względem organizacji wyprawy, jak i samej wspinaczki. Droga normalna zaczyna się długim podejściem lodowcem Gaszerbrum z obozu bazowego wspólnego dla Gaszerbruma I i II. Później trasa prowadzi granią południowo-zachodnią, która jest dość czytelna i zwykle pozwala ominąć najbardziej problematyczne fragmenty terenu.

Sziszapangma
Sziszapangma to ostatni na liście ośmiotysięcznik. Leży na terytorium Tybetu około 120 km na północny zachód od Mount Everest. Wysokość w źródłach bywa podawana różnie – często spotyka się 8027 m n.p.m., ale pojawiają się też wartości 8013 m. Zgodnie ze sanskrycką nazywa się Gosainthan – co oznacza Miejsce Świętych, a w tybetańskim Shi-sha-sbang – Grań nad Trawiastą Równiną.
Shishapangma oprócz najwyższego wierzchołka głównego, mającego według najnowszej mapy chińskiej 8012 m (inne źródła podają wysokości 8013 i 8027 m), posiada jeszcze dwa inne wyróżniające się i niewiele niższe wierzchołki: wierzchołek środkowy, zwornikowy (central summit lub middle summit, według różnych źródeł 7999 m, 8008 m, 8013 m) oraz wierzchołek zachodni (West Peak, west summit), 7950 lub 7966 m.
Pierwszego wejścia dokonano 2 maja 1964 roku podczas wyprawy chińskiej, w której uczestniczyli: Yungden, Sodnam Dorje, Zhang Junyan, Mima Zhaxi, , Xu Jing, Wang Fuzhou, Cheng Tianliang, Chen Shan oraz Wu Zongyue. Przez wiele lat obcokrajowców nie dopuszczano do tego rejonu, dlatego Sziszapangma do lat 80. XX w. pozostawała mniej znana niż inne ośmiotysięczniki.
Sziszapangma uchodzi za jeden z „bardziej dostępnych” ośmiotysięczników, ale nadal należy zachować szczególną ostrożność. Często wyprawy kończyły się na niższym wierzchołku, ponieważ przez trudne warunki pogodowe i wymagające podejście ostatni odcinek była kłopotliwy.
Ośmiotysięczniki – podsumowanie
To już cała lista ośmiotysięczników i krótka historia każdego z nich. Sama wysokość to tylko część wyzwania, jakie czeka na osoby decydujące się na wspinaczkę. Trudne warunki: silny wiatr, mróz, mała ilość tlenu, a do tego długie i wymagające drogi prowadzące przez lodowce, granie albo strome ściany. Mimo to ośmiotysięczniki od dekad przyciągają ludzi swoją potęgą i testują ich charaktery. Za udanym wejściem stoi nie tylko siła, ale też przygotowanie, rozsądek i odpowiedzialność – również wtedy, gdy trzeba zawrócić.
