Rzym to miasto, do którego wraca się myślami jeszcze długo po powrocie. Koloseum, Panteon i Watykan z pewnością znasz z filmów i lekcji historii, ale uwierz mi – warto zobaczyć je na własne oczy. Miasto zachwyca historią i architekturą, ale nie brakuje w nim też miejsc dla miłośników natury. Jeśli zastanawiasz się, co zobaczyć w Rzymie i jak zaplanować zwiedzanie, poniżej znajdziesz najważniejsze atrakcje oraz praktyczny przegląd miejsc, które naprawdę warto wpisać do planu podróży.
Zwiedzanie Rzymu możesz rozłożyć na kilka dość intensywnych dni, stawiając na klasyczny city break, lub spokojnie chłonąć miasto podczas dłuższego pobytu. Niezależnie od tempa, warto mieć ogólne rozeznanie i listę ważnych zabytków, dzięki którym łatwiej ułożysz sobie plan zwiedzania. Jeśli jednak wolisz gotowe rozwiązania, sprawdź nasze wycieczki objazdowe po Rzymie i ciesz się wyjazdem bez planowania.
Spis treści:
- Najważniejsze zabytki starożytnego Rzymu
- Najpiękniejsze place i fontanny
- Watykan i jego skarby
- Historyczne wzgórza i bazyliki
- Spacer po klimatycznym Rzymie
- Sztuka i zieleń
- Rzym – plan zwiedzania w skrócie
- Podsumowanie
Najważniejsze zabytki starożytnego Rzymu
Zestawienie rozpocznę od najbardziej ikonicznych zabytków Rzymu, których moim zdaniem nie możesz pominąć przy planowaniu wycieczki. Są to miejsca i budowle przepełnione historią, symbole Rzymu, a ich zwiedzanie będzie dla Ciebie doświadczeniem podobnym do podróży w czasie.
Koloseum
To absolutna podstawa każdej wizyty w Rzymie. Koloseum jest symbolem miasta i jednym z najlepiej rozpoznawalnych zabytków świata. Budowę rozpoczęto w 72 roku n.e. za panowania cesarza Wespazjana, a ukończono i oddano do użytku w 80 roku n.e. za rządów jego syna, Tytusa. W 2007 roku zostało uznane za jeden z 7 nowych cudów świata.
Arena kojarzona jest głównie z walkami gladiatorów, jednak odbywały się tam też polowania na dzikie zwierzęta oraz egzekucje. Co ciekawe, organizowano także naumachie, czyli widowiska przedstawiające bitwy morskie na zalanej wodą arenie! Oczywiście były one rzadsze niż walki gladiatorów, bo wymagały skomplikowanego systemu kanałów do napełniania areny wodą oraz oczywiście dużych nakładów finansowych. Jednak nie każdy gladiator był niewolnikiem. Część walczyła dobrowolnie – dla sławy, pieniędzy albo spłacenia długów. Niektórzy byli po prostu takimi antycznymi celebrytami. Nie tylko marzenia o sławie były podobne do tych w naszych czasach. Koloseum mogło pomieścić nawet 65 tysięcy widzów i miało… numerowane wejścia. Dzięki temu Rzymianie wchodzili i wychodzili w kilka minut, zupełnie jak na nowoczesnym stadionie!
Forum Romanum i Palatyn
Palatyn to jedno z siedmiu wzgórz Rzymu. To właśnie na nim mieszkali cesarze. Tuż obok Koloseum, w dolinie Palatynu, znajduje się Forum Romanum – miejsce narodzin starożytnego Rzymu. Niegdyś Forum Romanum było sercem Rzymu, ponieważ to tu odbywały się najważniejsze wydarzenia i przemówienia. Mieszkańcy gromadzili się także, by świętować i co ciekawe, plotkować. Koloseum, Forum Romanum i Palatyn najlepiej zwiedzać jednym ciągiem, rezerwując na to kilka godzin.
CIEKAWOSTKA
Forum Romanum było pełne posągów, ale Rzymianie uwielbiali je usuwać, gdy ktoś popadł w niełaskę (damnatio memoriae). Kasowanie historii nie było dla nich niczym nadzwyczajnym.
Panteon
Jedna z najlepiej zachowanych budowli antycznych. Jego pierwsza wersja powstała w latach 27–25 p.n.e. z inicjatywy Marka Agrypy, jednak obecny budynek jest efektem późniejszej przebudowy przeprowadzonej za panowania cesarza Hadriana i został ukończony około 125–126 roku n.e. Monumentalna kopuła i otwór w jej centrum robią ogromne wrażenie. Panteon pierwotnie był świątynią dla wszystkich rzymskich bogów, natomiast dziś pełni funkcję głównie muzealną. Poza tym jest także kościołem katolickim, w którym odbywają się msze. To obowiązkowy punkt na mapie zwiedzania Rzymu.
Czy wiesz, że…
Panteon jest miejscem spoczynku wybitnych postaci, w tym znanego malarza renesansowego – Rafaela Santi.
Circus Maximus
Circus Maximus to najstarszy i jednocześnie najbardziej pokaźny cyrk starożytnego Rzymu. Powstał za rządów Tarkwiniusza Starego w VI wieku p.n.e. Początkowo miał drewnianą konstrukcję i służył głównie do wyścigów rydwanów. Nie każdy zdaje sobie sprawę, jak ważne były te wyścigi w kulturze Rzymian, którzy byli prawdziwymi fanami adrenaliny i zakładów. Drużyny miały nawet kolory (czerwoni, biali, zieloni oraz niebiescy), a kibice byli równie fanatyczni jak dziś fani piłki nożnej. Warto zaznaczyć, że wyścigi rydwanów były ekstremalnie niebezpieczne – wypadki zdarzały się bardzo często. Bijatyki między zwolennikami różnych drużyn były na porządku dziennym.
W 329 r. p.n.e. dodano pierwsze trwałe drewniane elementy, w tym stajnie zwane carceres. Jego forma z kamiennymi trybunami i rozbudowanym torem, którą można uznać za „klasyczną”, ukształtowała się w I wieku n.e.
Podobnie do Koloseum, w cyrku organizowano także polowania na dzikie zwierzęta. Lwy, tygrysy, słonie, a nawet krokodyle były sprowadzane z dalekich krajów. Oprócz tego znany był z wydarzeń świątecznych, religijnych, a czasem nawet wystawiano w nim sztukę.
Termy Karakalli
Termy Karakalli są jednymi z najlepiej zachowanych rzymskich term. Ludzie przychodzili tu nie tylko dla higieny. Były jak centrum społeczno-kulturalne. Znajdowały się w nich biblioteki, sale gimnastyczne i sportowe (palestry), ogrody i galerie sztuki oraz sklepy i miejsca do odpoczynku. Pod termami znajdowały się komory grzewcze (hypocaustum). System wodny był tak skomplikowany, że archeolodzy wciąż badają, jak dokładnie działał.
Dziś to spokojne, otwarte przestrzenie, ale w starożytności naprawdę tętniło tu życie. Warto zajrzeć tu choć na chwilę, szczególnie jeśli interesują Cię mniej oczywiste rzymskie zabytki, ale wciąż pokazujące historyczny charakter miasta.
Via Appia Antica
Via Appia to jedna z najstarszych dróg świata i jednocześnie najstarsza droga rzymska. Spacer lub przejażdżka rowerem pozwala zobaczyć Rzym z zupełnie innej, zieleńszej strony. Ścieżkę otaczają przepiękne sosny pinie. Na miejscu poczujesz się jak bohater_ włoskiego kina. Podążając tą majestatyczną trasą, możesz zobaczyć ruiny starożytnych willi oraz katakumby.
Powiedzenie „wszystkie drogi prowadzą do Rzymu” wywodzi się z czasów starożytnego Imperium Rzymskiego, gdy Rzym był centrum państwa, a sieć dróg – w tym słynna Via Appia Antica – łączyła prowincje z miastem i była mierzona właśnie od niego.
Najpiękniejsze place i fontanny
Nieodłącznym elementem rzymskiego krajobrazu są misternie zdobione fontanny, które zdobią historyczne place miasta. Często towarzyszą im monumentalne pomniki autorstwa wybitnych artystów, nadające tym przestrzeniom wyjątkowy charakter. To właśnie te zabytki pozwalają w pełni poczuć atmosferę Wiecznego Miasta i stanowią obowiązkowy punkt dla każdego, kto chce poznać prawdziwego ducha Rzymu.
Fontanna di Trevi
Najbardziej znana fontanna w Rzymie. Została zaprojektowana przez włoskiego architekta Nicolę Salviego, który rozpoczął jej realizację w 1732 roku na polecenie papieża Klemensa XII. Po jego śmierci w 1751 roku prace kontynuował Giuseppe Pannini i doprowadził budowę do końca w 1762 roku, współpracując z rzeźbiarzem Pietro Braccim oraz wprowadzając niewielkie modyfikacje projektu.
Di Trevi przedstawia boga mórz Okeanosa (często mylonego z Neptunem), który stoi w niszy pałacu i symbolicznie „prowadzi” rydwan, ciągnięty przez dwa niesforne konie symbolizujące chaos i spokój wód. Całość jest alegorią potęgi wody oraz źródła życia, do którego od wieków przybywają podróżnicy, by wrzucić monetę. Tradycja wrzucenia monety do wody ma zapewnić powrót do miasta – i coś w tym jest.
Do fontanny warto wybrać się wczesnym rankiem, zanim dotrą tam tłumy turystów.
Piazza Navona i Fontanna Czterech Rzek
Elegancki plac pełen kawiarni i artystów ulicznych. Centralnym punktem jest barokowa Fontanna Czterech Rzek autorstwa Berniniego. Artysta tworzył ją w latach 1650–1651 na polecenie papieża Innocentego X. Dzieło to przedstawia potężne rzeki symbolizujące cztery kontynenty: Nil (Afrykę), Dunaj (Europę), Rio de la Plata (Amerykę) oraz Ganges (Azję).
Schody Hiszpańskie, Piazza di Spagna i Via dei Condotti
Jedno z najbardziej klimatycznych miejsc w centrum. Schody Hiszpańskie na Piazza di Spagna prowadzą na niewielkie wzniesienie, skąd można podziwiać fontanę della Barcaccia. Rzeźba przedstawia wpół zatopioną łódź, ktsymbolizującą powódź, która dotknęła Rzym w 1598 roku. Budowa została zlecona przez papieża Urbana VIII i zakończona w 1627 roku przez Pietra Berniniego oraz jego syna, Gianlorenza. Niedaleko znajduje się Via dei Condotti – ulica luksusowych butików, w sam raz, jeśli kochasz modę i stylowe miejsca.
Schody nazywają się „hiszpańskie” nie ze względu na architekturę, ale dlatego, że łączą plac Hiszpański (Piazza di Spagna) z kościołem Trinità dei Monti, którego patronat historycznie należał do Hiszpanii. Z kolei Plac Hiszpański w Rzymie nazywa się tak, ponieważ od XVI wieku mieściła się tam hiszpańska ambasada przy Stolicy Apostolskiej, a okolica była tradycyjnie związana z Hiszpanią i jej dyplomatami.
Plac Wenecki i Pomnik Wiktora Emanuela II
Otwarta przestrzeń, od której warto rozpocząć dalsze zwiedzanie. Plac Wenecki to jedno z najbardziej charakterystycznych i ruchliwych miejsc w Rzymie – prawdziwe serce miasta, gdzie krzyżują się główne arterie komunikacyjne. Plac leży u stóp Kapitoliu i od wieków pełnił ważną funkcję polityczną oraz reprezentacyjną. Dominantą placu jest monumentalny Pomnik Wiktora Emanuela II. Z jego schodów rozciąga się widok na panoramę miasta.
Piazza del Popolo i Taras Pincio
Piazza del Popolo to kolejny ważny plac w Rzymie, który od wieków wita podróżnych przybywających do miasta od północnej strony. Zachwyca klasycystyczną architekturą (z odniesieniami do starożytności) i egipskim obeliskiem w centrum. Położony tuż nad placem Taras Pincio to doskonałe miejsce na wieczorny odpoczynek i podziwianie zachodu słońca – rozciągający się stąd widok na plac oraz kopuły Rzymu na długo pozostaje w pamięci.
Watykan i jego skarby
Będąc w Rzymie, zdecydowanie warto odwiedzić Watykan, bo to miejsce absolutnie wyjątkowe – najmniejsze państwo świata, a jednocześnie jedno z najważniejszych centrów religijnych, historycznych i artystycznych. Watykan zachwyca także atmosferą i symboliką. Plac św. Piotra robi ogromne wrażenie swoją przestrzenią i harmonią, a kontakt z miejscem, które od wieków kształtuje historię Europy i Kościoła, pozwala lepiej zrozumieć kulturę Rzymu i całych Włoch.
Bazylika św. Piotra i Plac św. Piotra
Plac św. Piotra to ogromny, otwarty teren przed bazyliką, zaprojektowany przez Berniniego. Prowadzi tłumy wiernych ku wejściu do najważniejszej świątynii katolickiej na świecie, zachwycającej monumentalną architekturą i bogactwem dzieł sztuki. Obecna bazylika została ukończona w 1626 roku, ale stoi na miejscu starszej bazyliki z IV w. n.e., zbudowanej przez cesarza Konstantyna. Warto wejść do środka oraz, jeśli pozwoli Ci czas – wspiąć się na kopułę, skąd rozciąga się imponujący widok na Watykan i całe miasto.
Muzea Watykańskie i Kaplica Sykstyńska
Muzea Watykańskie prezentująogromną kolekcję bezcennych dzieł sztuki, gromadzonych przez wieki przez papieży. To ponad 50 galerii i muzeów połączonych w gigantyczny kompleks. Pracowali w nich m.in. Rafael, Michał Anioł czy Bernini, dlatego niektóre sale same w sobie są prawdziwymi dziełami sztuki. Zwiedzanie warto zwieńczyć Kaplicą Sykstyńską z legendarnymi freskami Michała Anioła. Pamiętaj, że fotografowanie ich jest zabronione ze względu na możliwość uszkodzenia dzieł. Najlepiej zarezerwuj bilety z wyprzedzeniem, by uniknąć długich kolejek.
CIEKAWOSTKA
Kaplica Sykstyńska służy również jako miejsce konklawe, czyli tajnego głosowania kardynałów przy wyborze papieża.
Ogrody Watykańskie
Ogrody Watykańskie stanowią spokojną, zieloną część Watykanu, pełną fontann, rzeźb i zadbanych alei. Są dostępne wyłącznie podczas zorganizowanego zwiedzania, ale uwierz mi, warto, ponieważ pozwalają zobaczyć Watykan z zupełnie innej, bardziej kameralnej perspektywy.
Historyczne wzgórza i bazyliki
Będąc w Rzymie, koniecznie zwiedź choć jedną bazylikę i historyczne wzgórze. Pozwoli Ci to odkryć zarówno duchowe, jak i artystyczne skarby miasta. Od robiących wrażenie świątyń, po unikatowe mozaiki i rzeźby. Spacer po wzgórzach, takich jak Kapitol czy Awentyn, daje wyjątkową perspektywę na panoramę Wiecznego Miasta i pozwala prawdziwie wczuć się w jego historię.
Kapitol i Muzea Kapitolińskie
Kapitol to jedno z siedmiu wzgórz Rzymu oraz miejsce z bogatą kolekcją rzeźb i dzieł sztuki. To właśnie tutaj można zobaczyć słynną wilczycę kapitolińską, symbol stolicy starożytnego imperium rzymskiego (według legendy zwierzę zaopiekowało się Remusem i Romulusem). Sam plac zaprojektowany przez Michała Anioła robi ogromne wrażenie. Artysta użył specjalnej geometrii i perspektywy, żeby plac wydawał się większy niż jest w rzeczywistości.Schody, kolumny i budynki są lekko przycięte i ustawione pod kątem, co prowadzi wzrok ku centralnemu punktowi – posągowi Marka Aureliusza.
Bazylika św. Jana na Lateranie i Scala Santa
Katedra biskupa Rzymu, uznawana za „matkę i głowę” wszystkich kościołów katolickich, to właśnie Bazylika św. Jana na Lateranie. Obok znajdują się Scala Santa (Święte Schody), po których wierni wchodzą na kolanach, wierząc w ich szczególne znaczenie duchowe. Według tradycji pochodzą one z pałacu Poncjusza Piłata w Jerozolimie, a w XIV wieku zostały przywiezione do Rzymu, co sprawia, że są jednym z najważniejszych miejsc pielgrzymkowych w Europie.
Bazylika Santa Maria Maggiore
Jedna z czterech bazylik większych, zachwycająca zdobionym wnętrzem. To wyjątkowe miejsce, w którym możesz podziwiać jedne z najstarszych mozaik chrześcijańskich w Rzymie, sięgające V wieku. Przedstawiają one sceny z Narodzenia Jezusa i życia Marii. Niektóre są tak dobrze zachowane, że widać detale jeszcze z czasu powstania!
Bazylika św. Pawła za Murami
Spokojniejsza i mniej zatłoczona, a przy tym bardzo monumentalna. Jej ogromne wnętrze i kolumnada tworzą podniosłą atmosferę sprzyjającą refleksji i wyciszeniu. Jest zbudowana na miejscu grobu św. Pawła Apostoła – stąd jej ogromna wartość historyczna i religijna.
Wzgórze Awentyn i Usta Prawdy
Ciche, zielone miejsce z pięknymi ogrodami i romantycznymi zakątkami. Niegdyś było dzielnicą senatorów i bogatych Rzymian, dlatego do dziś zachował się romantyczny, spokojny klimat. Niedaleko znajdują się słynne Usta Prawdy, znane z filmów i legend. To duży kamienny krąg z wyrzeźbioną twarzą. Według legendy, jeśli ktoś włoży rękę do ust i kłamie, rzeźba ugryzie mu rękę!
Pobliska „dziurka od klucza” Zakonu Maltańskiego oferuje jeden z najbardziej zaskakujących widoków w Rzymie. Patrząc przez nią, zobaczysz w oddali idealnie ustawioną kopułę Bazyliki św. Piotra.
Spacer po klimatycznym Rzymie
Rzym to miasto, które najlepiej poznaje się, spacerując jego ulicami i placami. Każdy zakątek kryje bogatą historię, a spacer pozwala wczuć się w autentyczny rytm, zobaczyć codzienne życie mieszkańców i odkryć ukryte perełki miasta.
Zamek św. Anioła
Zamek św. Anioła to dawne mauzoleum cesarza Hadriana, później twierdza i rezydencja papieska. Dziś pełni funkcję muzeum i punktu widokowego, z którego rozciąga się imponująca panorama miasta i Tybru.
Trastevere (Zatybrze)
Trastevere jest jedną z najbardziej klimatycznych dzielnic Rzymu, słynącą z wąskich, brukowanych uliczek i kolorowych kamienic. Wieczorem tętni życiem dzięki licznym restauracjom i kawiarniom, tworząc niezapomnianą atmosferę włoskiego życia codziennego.
Czy wiesz, że…
Trastevere było tłem dla wielu filmów, w tym klasycznych „Rzymskich wakacji” z Audrey Hepburn, włoskich dzieł Felliniego jak „La Dolce Vita” oraz inspiracją dla scen w „Aniołach i Demonach”. Dziś często wykorzystuje się je w sesjach zdjęciowych i reklamach dzięki autentycznemu klimatowi starych uliczek.
Campo de’ Fiori i targ Campo de’ Fiori
W dzień to gwarne targowisko pełne świeżych produktów i lokalnych specjałów, wieczorem zamienia się w miejsce spotkań przy aperolu. Plac doskonale oddaje rytm miasta i jego codzienną energię.
Via del Corso
Główna ulica handlowa centrum Rzymu, która łączy najważniejsze place miasta i przyciąga zarówno turystów, jak i miejscowych. Spacer nią pozwala poczuć klimat stolicy Włoch i odkryć ciekawe sklepy oraz zabytkowe budynki.
Sztuka i zieleń
Po intensywnym zwiedzaniu zabytków warto znaleźć chwilę wytchnienia w rzymskich parkach i muzeach. Villa Borghese czy MAXXI pokazują, że Rzym to nie tylko historia – to także przestrzeń dla sztuki, kreatywności i relaksu w zielonym otoczeniu.
Villa Borghese i Galeria Borghese
Villa Borghese to rozległy, publiczny park w centrum miasta, idealny na odpoczynek po intensywnym zwiedzaniu. W Galerii Borghese możesz podziwiać arcydzieła Caravaggia, Berniniego i Canovy – bilety zarezerwuj wcześniej, aby uniknąć kolejek.
MAXXI – Narodowe Muzeum Sztuki XXI wieku
Muzeum nowoczesnej architektury i współczesnej sztuki, zaprojektowane przez Zahę Hadid, przedstawicielkę dekonstruktywizmu. Stanowi ciekawy kontrast do antycznych zabytków Rzymu, pokazując, że miasto żyje i rozwija się również w XXI wieku.
Rzym – plan zwiedzania w skrócie
Jeśli masz tylko kilka dni, skup się na centrum historycznym, Watykanie oraz starożytnych zabytkach. Przy dłuższym pobycie warto dodać spokojniejsze dzielnice, muzea i tereny zielone. Taki plan zwiedzania Rzymu pozwala zobaczyć zarówno jego antyczne oblicze, jak i codzienny charakter. Chcesz poznać najwazniejsze zabytki Wiecznego Miasta? Kliknij i zarezerwuj wymarzony city break po Rzymie.
Podsumowanie
Rzym to miasto, które wciąż zaskakuje i nigdy nie przestaje fascynować. Każda ulica, plac i zaułek kryją w sobie historię, a każdy spacer może przynieść Ci jakieś nowe odkrycie. Niezależnie od tego, czy szukasz zabytków, dzieł sztuki, kulinarnych przygód czy chwili spokoju wśród zieleni, Wieczne Miasto zawsze znajdzie sposób, by oczarować Cię na nowo.
